Basın ve İletişim

Basın ve İletişim

Gazeteler

Amerika'da 3.000'in üzerinde günlük, haftalık ve aylık gazete yayınlanır. Bazıları dünyada yayınlanan en eski gazeteler arasındadır, örneğin Philadelphia Inquirer 1771 yılında kurulmuştur. Bütün büyük şehirlerde çok sayıda gazete bulunur, küçük şehirlerin bile yerel gazetesi vardır. Yalnızca USA Today, The Wall Street Journal ve New York Times gibi bir avuç gazete ulusal çapta dağıtılır. Ancak bunlar Türkiye'deki gerçek anlamda ulusal çapta okuyucu bulan ve toplumun her kademesine hitap eden gazetelerle kıyaslanamaz. Amerikalılar ulusal ve dünyadan haberler almak için televizyona güvenir. Ülkenin geniş bir alana yayılmış olmasından dolayı Amerikan gazete piyasası bölgeseldir. New York veya Los Angeles ölçülerindeki şehirlerde bile siyasi ve kültürel olaylar hakkında değerlendirme ve yorum yapan tek gazetedir. Los Angeles Times ve Washington Post ulusal çapta okunan diğer gazetelerdir. Amerika sayısı yayınlayan The Financial Times gibi yabancı gazeteler de elbette bütün büyük şehirlerde bulunur.

ABD gazete yayıncılığı aralarında Dow Jones, Gannett ve Ortakları, Hearst A.Ş, Knight-Ridder, Newhouse, E W Scripps ve Thomson'un bulunduğu bir avuç büyük şirket arasında bölüşülmüştür. Bu şirketler kendi aralarında toplam baskının %60'ını paylaşır.

Artık her büyüklükteki gazetenin o günün sayısı ile eğlence rehberi ve reklamlar gibi diğer bilgiye yer verdiği kendi Internet sayfası vardır. Büyük şehirlerin çoğunda Time Out New York veya Los Angeles Magazine gibi yerel faaliyetlere yer veren gazeteler yayınlanır.

Kullanıcılarına ister Internet'ten bilet alıyor olsun, ister sinema arıyor olsun, isterse de kiralık ev arıyor olsun aynı şehirdeki diğer kullanıcılarla iletişim kurma fırsatı tanıyan Citysearch (www.citysearch.com) 105 ulusal şehir rehberinden oluşan bir ağ işletmektedir. Digitalcity de (www.digitalcity.com) buna benzer bir yerel bilgi ağı işletmektedir.

Amerika'da yayınlanan bütün gazetelerin ve dergilerin listesini Internet sayfası olan 4.000'den fazla yayına yer veren www.newslink.com adresinden ve www.yahoo.com sayfasının basın bölümünden bulabilirsiniz.

Dergiler ve Süreli Yayınlar

Amerika'da yayınlanan 10.000 derginin en popüler olanları gazete editörlerinin yalnızca hayalini kurabileceği baskıya ulaşır. En sevilen dergileri incelersiniz Amerikalıların en fazla boş zamanlarını nasıl değerlendireceklerini düşündüğünü görürsünüz (TV Rehberi ve Friendly Exchange gibi boş zamanı değerlendirmeye yönelik dergiler top on arasındadır). Ayrıca emekliler ordusunun ülkeyi ele geçirmek üzere olduğunu da fark edersiniz. En fazla satan iki dergiden biri Amerikan Emekliler Derneği Dergisi (21 milyon baskı), diğeri de 20 milyon tane baskı yapan Modern Olgunluk'tur. Çok satan diğer dergiler Reader's Digest ve TV Rehberi (her biri 16 milyon) USA Weekend, National Geographic, Beter Homes and Gerdens, Friendly Exchange (seyahat ve eğlence), Family Circle, Good Housekeeping ve Ladies' Home Journal'dır. En eğlenceli yayınlar arasında National Enquirer ve National Examiner gibi dergiler vardır. “100 kiloluk bebek doğdu” gibi manşetler ve yarı yarasa yarı insan çocuklarla ilgili haberler sıkıcı bir güne renk katabilir.

Televizyon

ABD'de dünyada kişi başına düşen en fazla televizyon sayısı vardır - 193 milyon, bu da her iki kişiye bir televizyondan fazlası anlamına gelmektedir. Ortalama bir ailede 2.1 televizyon vardır ve günde 7 saat televizyon izlenir. En bilinenleri CBS, NBC, ABC ve Fox olmak üzere çok sayıda TV kanalı vardır. Amerika'da yerel istasyonlar acente gibi davranır ve belli birer kanalın içeriğini yayınlar. Bu kanalların yanı sıra spor veya sinema gibi sınırlı içeriği olan binlerce kablolu kanal vardır.
Türkiye'deki televizyon yayınlarına uzaktan da olsa aşina olan bir kişi Amerikan televizyonların da yabancı olmayacaktır. Hastane dizisi Acil Servis, Friends ve Gizli Dosyalar Türkiye'de çok sevilmiştir. Seinfeld, Frasier ve Ally McBeal da kült dizilerdendir. Bunlara bir de Simpsonlar, Beavis ve Butthead ve South Park gibi çizgi filmleri eklerseniz

Türkiye'de televizyoncuların Amerika'da hangi programların izleyici çektiğini neden takip ettiğini anlarsınız. ABD'de esprili dizilerin bu kadar başarıya ulaşmasının sırrı olarak sayıları 15'e varan yazardan oluşan bir yazarlar takımınca yazılmaları gösterilmiştir. Bu yazarlar her hafta bir masanın etrafına oturmakta ve kendi aralarında espri yaparak diyaloglar yazmaktadır. Bu yöntem alışıldık tek başına espri bulmak için çabalayan yazar anlayışına ters düşmektedir.

Piyasanın büyüklüğü ve kanalların çokluğunun doğal bir sonucu olarak programlar arasında çok kötü olanlar da bulunmaktadır. Amerikan televizyonları gerçekten de çok kalitesiz yayın yapabilmektedir - kanalların mümkün olduğunca geniş bir kitleye hitap etmesi gerekir ve diziler birbirinin kopyası olmaya başlamıştır. Ayrıca tatsız gerçek hayat programları da çok sevilmektedir. Jerry Springer gibi kişiler topluma uyum sağlayamamış insanları programlarına çağırıp evlerinde yaşadıkları tartışmaları televizyonda bazen aşırı - ve çoğu zaman da kurmaca şiddet kullanarak canlandırmalarına fırsat vermektedir

Kamu Yayın Servisi (PBS) reklamlara yer vermeyen ve belgesel, tartışma programları ve kaliteli yabancı sinemalar veren ticari olmayan bir kanaldır. Vergiler ve federal yönetimin yardımlarıyla ayakta durmaktadır.

Amerika'nın - ve dünyanın - televizyon aşkı O.J. Simpson ve İngiliz dadı Louise Woodward'ın yargılanmaları ve Başkan Clinton'un Büyük Jüri tarafından sorgulanmasının canlı yayınlanmasıyla zirveye ulaşmıştır. Bu gerçek hayat hikayeleri yalnızca ABD'deki yetişkin nüfusun büyük kısmı tarafından değil dünyanın her yerindeki yüzlerce milyon kişi tarafından izlenmiştir.

Amerikan televizyonunun çok garip ama oldukça demokratik bir özelliği bireylerin ve grupların “ev yapımı” programlarını yayınlamalarına imkan veren yerel kablolu kanalların varlığıdır. Bunlar kendi evinde kabare sergileyen amatör müzisyenlerden aşk hayatlarıyla ilgili bilgi almak isteyen endişeli izleyicilerin telefon ettiği medyumlara kadar uzanır.

Radyo

ABD'de 10.000 kadar ticari radyo istasyonu vardır: 5.000'i AM, 5.000'i FM bandından yayın yapmaktadır. Bunlara ilaveten düğmeyi çevirerek çok sayıda yerel ufak radyo istasyonu bulabilirsiniz. Radyolarda bulunduğunuz yere göre Rock and Roll veya Country ve Western tarzı müzik (merhum Tammy Wynette ABD'de Bruce Springsteen'den daha ünlüydü) ve her yerde bulunan talk showlar ve dini yayınlar dinleyebilirsiniz.

Radyo pek çok sebepten televizyona göre daha tatmin edicidir: yayına başlamak için daha fazla emek ister ama bundan daha önemlisi güçlü yayın ağları tarafından kontrol edilmediği için daha samimidir. Eğer araba kullanıyorsanız geçtiğiniz bir şehrin havasını almak için yerel istasyonlara bakmak en uygun yoldur.

Kitaplar ve Kitapçılar

ABD'de kitaplar ucuzdur. Genelde hepsi indirimlidir ve en fazla bulunan indirimsiz fiyat, yani 8.99 Dolar, bizim Türkiye'de alıştığımız fiyatlara göre daha düşüktür. Kitapçılar çok büyüktür ve güzelce stok yapılmıştır ama daha akademik veya edebi eserler için küçük, belli konularda uzmanlaşmış kitapçılara bakmak en iyisidir. Bunlar üniversitelerin kurulduğu şehirlerde bulunur. En büyük zincirler Doubleday, B Dalton, Walden ve indirimli kitap satan zincirler Barnes ve Noble'dır. Büyük şehirlerde kitapçılar geç saatlere, hatta gece yarısına kadar açık olur ve çoğu Pazar günleri de açıktır. 1990'larda şehirlerde bulunan büyük kitapçılar kitap severlerin bir kahve içebileceği yerler yaratmak için bir de kafe açmaya başlamışlardır. Bu eğilim Türkiye'de de görülmeye başlamıştır. Kitapçılar artık bir öğleden sonranızı koltuğunda oturarak geçirebileceğiniz veya arkadaşlarınızla buluşabileceğiniz kütüphanelere benzemeye başlamıştır.

Posta

Federal Posta karışık bir üne sahiptir. Mektuplar kaybolabilir ama deprem veya fırtına gibi bu riske de girmeniz gerekir. Bir günde teslimat pek sık görülen bir durum değildir: normal durumda mektupların varması yedi gün sürebilir. Nedendir bilinmez New York'a mektuplar her zaman daha geç gider. ABD içinde uzun mesafe gidecek bütün posta ek ücret ödemeden hava yoluyla gider ve ek ücret ödeyerek bir günde garantili teslimat isteyebilirsiniz. Türkiye ve ABD arası hava yoluyla posta genelde bir haftada gider ama istikamete göre bu değişir ve batı yakasına, Hawaii'ye ve Alaska'ya varması on günü bulabilir. Adi postanın varması 6 hafta sürer.

Postaneler pazartesiden cumaya sabah 8 akşam 5.30 arası ve cumartesileri öğleye kadar açıktır. Büyük şehirlerdeki ana postaneler 24 saat açıktır. Eczanelerden, otellerden, otobüs ve tren istasyonlarından ve daha pek çok yerden pul alabilirsiniz: pullar postaneden başka yerlerde %25 daha pahalıdır. Sokaklardaki posta kutuları laciverttir ve üzerlerinde ABD Postası damgası vardır. Adresler kişinin ismi, cadde numarası ve sokak (veya posta kutusu numarası), şehir, eyalet ve posta kodundan oluşur. Posta kodları ülkedeki belli bir bölgeyi gösterir. Her zaman beş hanelidir ve küçük sayılar kuzeydoğuyu, büyük sayılar batıyı gösterir. Örneğin Boston'daki bir posta kodu 02116, Hawaii'deki 96815 olabilir. Bazı posta kodlarının ardından dört haneli bir kod daha gelir. Bu gerekli değildir ama teslimatı hızlandırır.

Federal posta servisinin bir alternatifi belli bir fiyata bir günde teslim sözü veren hızlı teslimat hizmetleridir. En yaygın ağlar paketleri alıp ülke çapında dağıtmak için bir yolcu uçağı filosu kadar uçağı olan FedEx ve UPS'e aittir. Çoğu şehirde bu servislerin büroları vardır ve evden paket alma hizmeti de verirler. Birinde hesap açtırırsanız indirimli fiyatlarından yararlanırsınız.

Telefon

Telefon numaraları üç haneli alan kodu ve yedi haneli esas numaradan oluşur ve şu şekilde yazılır: 000-000-0000. Eğer bölge dışından arıyorsanız alan kodunu çevirmeniz gerekir (çoğu şehir farklı bölgelere bölünmüştür o yüzden mesela Manhattan'dan Brooklyn'i arıyorsanız alan kodu çevirmek zorundasınız). Çoğu büyük şirket ve büronun ücretsiz bir numarası vardır, bu alan kodu yerine 1-800 şeklinde başlar. Bu numaralar ABD dışından aranamaz. 900'lü numaralardan en son maç sonuçlarını veya burcunuzu öğrenebilirsiniz ama bu numaralar ücretlidir.

Ankesörlü telefonlar beş, on ve 25 sentlik bozuk paralarla, kredi kartlarıyla ve telefon kartlarıyla çalışır. Santrali arar ve onlara kredi kartı numaranızı verirseniz veya numaranızı tuşlarsanız bütün çağrılarınızı kredi kartınızla ödeyebilirsiniz.

0'ı tuşlayarak ulaşabileceğiniz santral size hava tahminlerinden diş ve sağlık hizmetlerine pek çok konuda yardımcı olabilir. Diğer bilgileri 411'den alabilirsiniz ve ücretsiz numaraları 800-874-4000'den öğrenebilirsiniz. Her yerden üç haneli alan kodu ve 555-1212'yi arayarak telefon sorgulaması yapabilirsiniz: örneğin Manhattan dışındaysanız ve oradaki bir numarayı öğrenmek istiyorsanız 212-555-1212'yi arayın. Bazı numaralar harflerle ifade edilir örneğin 1-800-CALL-ATT. Telefon tuşlarının üzerindeki harfler telefonun üzerindeki harflere karşılık gelir ve çoğu şirket bir pazarlama hilesi kullanarak telefon numaraları aklınızda kalsın diye bu şekilde verir.