ICEP WORLD Facebook'ta  
yurtdışı eğitim kampanyaları
 

LiveZilla Live Help
ilgili brosurler

Yeni Zelanda | Araba Kullanmak

 

NZ

 YENÄ° ZELANDA
ÃœLKE REHBERÄ°		gozat


Araba Kullanmak

Otobüs ve tren seferleri yeterli olsa da pek çok insan kendi araçlarının olmasını tercih eder. Halka açık taşımacılıkla kamp yerlerine ulaşmak kolay değildir, motorcu kampları ve pansiyon gibi diğer ucuz konaklama yerlerine de. Etrafta bakınırsanız araba kiralamanın Yeni Zelanda'da çok hesaplı olduğunu görürsünüz. Yolcular genelde bir araba veya kamyonet kiralamak için bir araya gelir veya arabası olan bir kişi bölgede YHA hosteline benzin parası karşılığında sizi gideceğiniz yere bırakmayı teklif eder ki bu daha iyi bir tekliftir.

Yeni Zelanda'da araba kullanmak tehlikelidir. 1999'da yollarda 508 tane kaza olmuştur. Ama on yıl kadar önce Yeni Zelanda dünyada en kötü üçüncü (Portekiz ve Venezüella'nın ardından) ilan edildiğinden bu yana devlet en fazla zararı veren grupların (ör. genç alkollü sürücüler) üstüne gitmiş ve sonuçta durum biraz düzelmiştir. Pek çok yere iyi gizlenmiş kameralar yerleştirilmiştir. Cezaların postayla gönderilmesi eğer belirli bir adresiniz yoksa zorluk yaratmaktadır. Hızlı araba kullanmanız sonucu sizden puan kesilmez ama işaretsiz bir polis arabasına yakalanmazsanız. Bu arabaları tanımak da kolaydır çünkü bunlar bagajı açık steyşın arabalardır ve camdan da bir kamera görünür. Şehirde araba kullanan kadın erkek bütün sürücüler çok sinirlidir. Yayalar yeşil ışıkta geçebileceklerine güvenmeyip etraflarına iyice bakmalıdır.

Kırsal kesimdeki en büyük tehlike de insanların üç katı hızlı gidebilecekleri yolda 30 km. hızla araba kullanmalarıdır. İstatistiklerin insanı şaşırtan bulgularına rağmen çoğu ziyaretçi Yeni Zelanda'nın kırsal kesimlerinde karışık olmayan yollarda etrafı seyrederek araba kullanmanın çok zevkli olduğunu söylemektedir. (Bunun sebebi motorcuların muhtemelen trafik kurallarının olmadığı bir yerde hız sınırlarını unutup dikkatsizleşmesidir.)

Yol Sistemi

Devlet otobanlarının çoğunda yalnızca iki şerit vardır ama bazen yavaş araçların arabalara yol verdiği kaldırım gibi bir şerit daha bulunur. Kırsal kesimdeki yollardan çok azı toprak ve çakıldır (Yeni Zelanda ağzında "metal"). North Island'ın doğu kıyısı boyunca giden SH2'nin adı Pacific Coast Otobanı olarak değiştirilmiştir.

"Otoyol" terimi yeni otoyolların devletten daha çok destek almasına yol açan bürokratik bir gariplikten dolayı çok sık kullanılır. Wanganui, New Plymouth ve Dunedin gibi şehirler yeni bir köprü ya da geçit yaptığında yerel meclis ortaya çıkan iki şeritli yola otoyol der. Tek "gerçek" karayolları dört büyük şehri dışarıya bağlayan kısa yollardır. Otoyollarda yalnızca dışarıdaki şeridi kullanmanız gerekir ama Yeni Zelandalı sürücüler içerdeki şeridi de sıklıkla kullanır.

Yeni Zelanda'da trafik soldan akar ama bir iki ada kavşak da vardır, olanlar da en komik ayrıntısına kadar işaretlenmiştir. Kavşaklar kötü tasarlanmıştır ve yolun geometrisi aklınızı karıştırabilir. Kalabalık yollar arasındaki kavşaklar genelde işaretlenmemiştir ve beklemediğiniz bir yönden gelen trafik sizi ansızın yakalayabilir. Bütün önemli kavşaklarda en önemlisi de kırsal kesimdekilerde çok dikkatli olun. Dört yollarda sola dönenler sağa dönen araçlara yol vermelidir.

Yol Kuralları

Trafik soldan akar. Hız sınırı açık yolda güzel havada saatte 100km.dir. Şehir içi trafikte hız sınırı saatte 50 km.dir. Kurallar polisten bağımsız çalışan trafik memurlarınca gözetilir. Bu Ulaşım Bakanlığı memurları üzerinde "Trafik Güvenliği Servisi" yazan siyah beyaz arabalar kullanır. İlk hedefleri hızlı motor kullananlardır ama küçük bir şehirde memurların hangi gün geleceğini herkes bildiği için beladan korunmak kolay olur. Cezalar 30 Dolar'dan 500 Dolar'a kadar artar. Emniyet kemeri takmamanın cezası 75, ehliyetsiz araba kullanmanın cezası 55 Dolar'dır.

21 yaşın altındaki motorcular için kandaki alkol oranı en fazla %0.015 olmalıdır. Daha yaşlı sürücüler daha önceki limitin yarısı olan % 0.04 ile sınırlanmıştır. En ağır ceza 1.500 Dolar'lık para cezası ve altı ay hapistir. Kışın araba kullanacaksanız özel önlemler almalısınız, örneğin kışın ve ilk baharda yasa gereği bazı yerlerde üç tane zincir bulundurmanız gerekir. Bunları bölgedeki benzin istasyonlarından 25 Dolar'a kiralayabilirsiniz.

Güzergahlar ve Harita

Yeni Zelanda'daki her Ziyaretçi Bilgi ofisinden en önemli yolları gösteren bir haritayı ücretsiz olarak edinebilirsiniz. Ama ülkenin çoğunu gezmeyi düşünüyorsanız bir yol atlası alsanız iyi olur. Bunu da Yeni Zelanda'nın dışında zor bulursunuz. Yeni Zelanda Otomobil Derneği'nin uluslararası motorcu organizasyonlarıyla karşılıklı anlaşması vardır o yüzden eğer üyeyseniz kitap ve harita alırken indirim kazanabilir, ücretsiz yol bilgisi alabilir ve vapurda yer ayırtma servisini kullanabilirsiniz (bkz. Gitmeden Önce). Yeni Zelanda hakkında pek çok seyahat bilgisi için 0800 500 543/www.aaorg.co.nz adresinden faydalanabilirsiniz. En büyük ofisler 342 Lambton Quay (PO Box 1794), Wellington (04-473 8738), 99 Albert St, Auckland (09-377 4660) ve 210 Hereford St, Christchurch'tedir (03-379 1280). Kendi ülkenizde üye değilseniz Yeni Zelanda'da 25 Dolar'lık katılma bedeli artı 54 Dolar karşılığında altı aylık özel ziyaretçi üyeliği alabilirsiniz.

Yol Ä°ÅŸaretleri

Ulusal devlet otobanları 1'den 8'e numaralanmış ve işaretler (ve bazı haritalar) üzerinde kırmızı bir kalkanın içinde beyaz numaralarla belirtilmiştir. Kırsal bölgelerdeki yollar 10'dan 99'a mavi kalkan üstüne beyaz numarayla belirtilmiştir. İşaretlemeler ise ya yetersizdir ya berbat. Yön işaretleri eksiktir, onlardan da Otomobil Derneği sorumludur. Yolda bir sarı parmak şeklinde işaret görürseniz sizi yakındaki büyük bir şehre de bowling salonuna da götürebilir. "Geyiği besleyin" veya "eşsiz koyun fıstıkları" gibi komik işaretler de görebilirsiniz. Bunların ikisi de hayvan yemi reklamıdır. Pek çok yerde "ördek çıkabilir" işaretleri bisikletlileri görünmez tehlikelere karşı korumak için yerleştirilmiştir.

Yeni Zelandalı yetkililer uluslararası uyarı işaretleri ve semboller kullanmaya başlamış olsa da hem yolda hem de işaretlerin üzerinde her talimatı açıkça yazma alışkanlığı da kalmıştır örneğin, "çiftlik hayvanı çıkabilir." Işıklarla denetim yapılmayan kavşaklarda görülen sola istediğiniz zaman dikkatle dönebileceğiniz anlamına gelen "serbest dönüş" işareti dışında çok azının açıklanması gerekir. "Çıkış yok" "bitmiş yol yok" anlamına gelir (otoparklar vb. haricinde, o zaman "çıkış yok" demektir).

Kafanızı karıştırabilecek bir işaret "Sınırlı Hız Kuşağı" anlamına gelen LSZ harflerini çeviren kırmızı bir dairedir. Bu, sürücünün diğer taşıtlara, hayvanlara, vb. yol vermek için yavaşlaması gerektiği anlamına gelir. Fazladan bir ikna yolu da yola konan bariyerler olabilir.
Trafik ışıklarının sırası kırmızı-yeşil-sarı-kırmızıdır. Auckland'da otomatik kameraların bulunduğu yanıp sönen kırmızı ışıklara dikkat edin ("İlerde Kırmızı Işık Kamerası Var" işaretine bakın). Siz yaklaşırken bir ışık kırmızıya dönerse haritaya bakacak, radyoyu açacak veya bir sigara yakacak zamanının olduğunu sanmayın, düşündüğünüzden hızlı ilerler.

Yakıt

Benzin (4 yıldızlı veya kurşunsuz) litre başına 1 Dolar'dan biraz fazla tutar, dizel daha ucuzdur (litresi 55 sent). North Island'daki doğal gaz kaynakları sayesinde Yeni Zelanda benzine alternatif yakıtlar kullanma konusunda şanslıdır. Dünyada petrol fiyatları arttığında New Plymouth'ta sentetik bir benzin fabrikası kurulmuştur. Çoğu benzin istasyonları CNG'nin (Sıkıştırılmış Doğal Gaz) veya LPG'nin (Likit Petrol Gazı) reklamını yapar. Bunlar yalnızca özel olarak değiştirilmiş motorlarda kullanılır ve benzinden daha ucuz da olsa iyi ayarlanmamışsa daha verimsizdir. CNG South Island'da bulunmaz.

Benzin istasyonlarının arası çok açık olabilir, özellikle de South Island'da. Uzun bir geziye çıkmadan önce (ör. Te Anau'dan Milford Sound'a benzin istasyonları olmadan 250 km.lik bir gezi) deponuzun dolu olduğundan emin olun. Aynı tavsiye pek çok istasyon artık haftanın yedi günü açık olsa da hafta sonu gezilerine giderken de geçerlidir.

Araba Kiralamak

Yeni Zelanda'da taşıt kiralamak pahalıdır. Araba kiralamak için en az 21 olmalısınız ama bazı firmalar daha küçük yaştaki sürücülerin de şartlarını karşılamaları durumunda (Christchurch bölümünde bahsedilen Fair-Go Araba Kiralama gibi) araba kiralamasına izin verir. Hertz, Avis ve Budget havaalanlarına masalar koymuştur ama ücretleri yüksektir. Diğer acentelerin çoğu önceden araba kiralamış olan müşterilerini havaalanından ücretsiz aldırır.

Araba kiralama şirketleri arasındaki rekabet fazla olduğu için indirim almanız kolaydır. Şehirlerdeki turist ofislerinden tanıtım amaçlı kitapçıklar alabilir veya http://hobbies.q.co.nz/E_VerNet/transport adresindeki bir yere telefon edebilirsiniz. Listeler güncel ve ayrıntılıdır ama fiyat belirtilmemiştir. Günlük ücretler 25-30 Dolar'dan başlar ama bu ucuz kiralama bedelleri genelde asgari bir süre (bu süre 30 güne kadar uzayabilir) kiralamış olanlara verilir veya arabayı kiraladığınız şehirde kalmaya niyetliyseniz o zaman söylenir. Daha gerçekçi bir tarife küçük bir steyşın arabayı 3-7 gün için kiralarsanız günlük 35-50 Dolar'dır. Genelde ilan edilen en ucuz fiyatlar en yüksek fiyattan temel sigortayı (ör. 3000 Dolar) kapsar, bunu indirmek için günde fazladan 10 hatta 20 Dolar ödemelisiniz. Ayrıca ilan edilen fiyat içinde %12.5'tan GST'nin de dahil olup olmadığını öğrenin. Bazı şirketler 25 yaşın altındaki sürücülere fazladan fiyat verir.
Büyük şirketlerin ana ofisleri Auckland'dadır:
Avis, 17-19 Nelson St; 09-379 2650
Hertz, 93 Hobson St; 09-304 0989
Budget, 83 Beach Road (PO Box 4418); 09-309 6737

Daha az bilinen, birden fazla Yeni Zelanda ÅŸehrinde ofisi olan daha ucuz fiyat veren ÅŸirketler:

Ace Tourist Rentals, The Strand, Parnell, Auckland; 0800 422 771 veya 09-303 3112. Wellington, Picton ve Christchurch'te şubeleri vardır.
ARF Rentals, 710 Great South Road, Penrose (0508 11 22 33;www.hirecar.co.nz)
Payless Rentals Ltd, Auckland (raimc@ihug.co.nz; www.paylessrentals.co.nz). 5-10 günlük kiralamaya sınırsız kilometre yol için günlük 29 Dolar alırlar.
Pegasus Rental Cars, PO Box 786, Nelson; 0800 803 580/www.rentalcars.co.nz. Sırt çantalı turistlere indirim yapılır.
Red Rocket Rental Cars, 0800 762 548. ülkenin her yerinde şubeleri vardır. İlan edilen günlük fiyat 19 Dolar'dan başlar.
Rent-a-Dent/Economy Rental Cars, 215 Kirkbride Rd, Auckland Airport, Auckland; 0800 736 823 veya 09-275 2044. En yakın 30 şubeyi öğrenmek için telefon edin.
Scotties Rentals, Auckland'da 0800 736 825 veya 09-630 2625, Christchurch'te 03-338 0887 (newzealand@mail.com).
Shoestring Rentals, 0800-266-607 Christchurch, Queenstown, Dunedin, Picton, Wellington ve Auckland'da şubeleri vardır. %10 YHA indirimi yapılır. www.shoestringrentals.co.nz


Karavanlar

Yeni Zelanda'da karavan kiralamak o kadar yaygındır ki yollardaki araçların %90'ının Maui "Campas" veya Dahiatsu "Gezievi" olduğunu düşünürsünüz. Ortalama boyutları ortalama Amerikan RV'den (eğlence aracı) daha küçüktür ama altı yataklı deluxe karavanlar de bulunur. Ücretler sınırsız uzaklığa gitme hakkını kapsar ve mevsime göre değişir. Yoğun olmayan sezonda iki yataklı model 75 Dolar, yazın 85 Dolar tutar. Altı yataklı lüks araç kışın günde 150 Dolar ve yazın da 240 Dolar tutabilir. Fair-Go-Pegasus ve Ace gibi yukarıda da değinilen düşük fiyat veren şirketler karavan da kiralar. Ne kadar lüks bir araç istediğinizi önceden düşünmelisiniz. Yeni Zelanda'nın tamamındaki kamp yerlerinde tesisler o kadar iyidir ki (dondurucular da dahil) yalnızca uyuyacak yeri ve ufak bir buzdolabı olan bir karavan tekerlekli tam teçhizat bir ev kiralamaktan daha hesaplı gelir.
Karavanlar genelde yatak ve mutfak gereçleriyle beraber gelir. Senet imzalamanız (yaklaşık 750 Dolar) veya günde fazladan 10-15 Dolar ödemeniz istenebilir. Benzin veya dizel tüketimi 100 km.de yaklaşık 12.5 litredir. Çoğu şirket üç günlük veya daha çok bir haftalık asgari kiralama süreci tanır. Bazı şirketler kiralama dönemi en az 14 günse, fazladan ücret ödemeden karavanlarını Auckland'dan alıp Christchurch'te bırakmanıza veya tam tersini yapmanıza izin verir. Bazıları, vapur geçiş ücretini almaz veya indirir ya da arabanızı Wellington'da bırakıp Picton'da bir diğerini almanızı isteyebilir. Yaz aylarında Cook Boğazı'nı geçmek için bir araç almayı düşünüyorsanız son zamanlarda yolcular yaz mevsiminin ortasında bile ayarlamalarını değiştirmekte zorlanmıyorlar ama yine de önceden bir vapur geçişi ayarlayın.

Yeni Zelanda'daki karavan kiralama adresleri:

Adventure Rental Vehicles Ltd, PO Box 43-235, Mangere, Auckland; 09-256 0255/www.nzmotorhomes.co.nz. Altı yatağa kadar modelleri vardır.

Avon Campervans, Tuam ve Antigua Caddeleri'nin köşesi, Christchurch; 03-379 3822.

Backpacker Campervans, 5 Aintree Ave, Airport Oaks, Auckland (09-275 0200) ve 33 Orchard Road, International Airport (03-358 8300;www.backpackercampervans.com). Tek yönlü kiralamalara izin veriyor.

Britz New Zealand, 36 Richard Pearse Drive, Mangere, Auckland (Auckland'da 09-275 9090 ve Christchurch'te 03-358 0973; 0800 831 900; www.britz.com). Sezon sonu fiyatlar en az dört gün için 50 Dolar'dan başlar.

Budget, 83 Beach Rd, Auckland; 09-375 2220.
Kiwi Campa, 0800 628 446/09-275 4748; www.kiwicampa.co.nz. 2 ve 4 yataklı karavanlar kiralar. 4 yataklı karavan günlük 114 Dolardır, 2 yataklılar daha ucuzdur.

Maui Rentals, 36 Richard Pearse Drive, Mangere, (Özel Çanta 92-133), Auckland; 0800 651 080 (North Island) ve 0800 304 304 (South Island); www.maui-rentals.com. Ayrıca 530-540 Memorial Ave, Christchurch (03-358 41 59) ve Queenstown Havaalanı (03-442 2011). Yazın dört yataklı karavanlar 260 Dolar civarı tutar.

United Vehicle Rentals Ltd, 120 Great South Road, Newmarket, Auckland (09-5201414/www.campavan.co.nz). ayrıca 4 Nortons Road, Avonhead, Christchurch (03-342 8262). Yoğun sezonda 4 yataklı karavanların günlüğü 200 Dolar'dır.

Araba Almak

İthal mallara konan yüksek vergilerin kaldırılması ithal arabaların fiyatlarını indirmiş ve fiyatları Türkiye'dekilerle eşitlemiştir. Bugünlerde en çok aranan arabalar Mazdalar ve Toyotalardır. Ancak bu üzerine titrenen eski Morris Minorları daha az göreceğiniz anlamına gelir. Özellikle yeni hukuki düzenlemeler eski ve daha değersiz araçların üzerine çok gittiği için Standard 10lar ve Rover 90lar hâlâ yollardadır.

Yolcular arasında kullanılmış arabalara ve kamyonetlere talep oldukça fazladır, özelikle de Auckland'da. Araba fiyatları 800-1000 Dolar'dan başlasa da güvenilir bir araç bulmak için birkaç bin doları gözden çıkarmanız gereklidir (bazen de bir külüstürü 200 Dolar'a alıp harcamaları arkadaşlar arasında paylaşarak büyük bir yolculuğu toplu taşıma araçlarıyla yapmaktan daha ucuza getirebilirsiniz). En düşük fiyatlar günün erken saatlerinde alınır ama günün sonlarında da alıcılar ellerindeki maldan kurtulmak isteyen satıcıları fiyat kırmaya zorlayabilir. Arabaları yeniden satsanız da para edeceği için ülkeden ayrılırken harcamanızın iyi bir bölümünü geri alabilirsiniz. Alıcılar araba açık artırmalarına katılmayı da düşünebilir, satıcıların alıcılara 300 Dolar gibi büyük bir rakam ödemesi gerekmektedir. Ayrıca her gazetecide satılan ücretsiz ilan gazetesi Trade & Exchange'e de bakabilirsiniz. Bazı araba satıcıları yolculara garantili geri alım fiyatları verir örneğin 20 Manchester St Christchurch'teki Wheelers (03-366 4855) ve Auckland'daki Budget Araba Satış (09-379 4120). Diğerleri için Yeni Zelanda Garantili Araç Geri Alım Derneği'yle görüşün (825 Dominion Road, Auckland; 09-620 6587).

Araç alım satımı için yapılması gereken işlemler Türkiye'dekilere benzer. Yol vergisi "tescil" olarak bilinir, ruhsatla beraber ikisi 205 Dolar tutar ama bütün yıl kalmayacaksanız aylık olarak da ödeyebilirsiniz. Satıcının kanun gereği arabayı sağlamlık garantisiyle (WOF) satması gerekir. Bu test hangi garajı seçtiğinize bağlı olarak 35 Dolar kadar tutar. WOF'un bir aydan daha eski olmaması gerekir (alıcı aksini kabul etmediyse). Ön camınızda WOF'u göstermezseniz 150 Dolar ceza ödersiniz. Tescillemek için satıcının da alıcının da posta ofislerinde satılan bir formu (ücreti 15 Dolar) doldurması gerekir. Almak istediğiniz arabaya satıcının yasal olarak sahip olduğu ve arabanın borcu olmadığı konusunda kendinizi rahatlatmak isterseniz 0800 658 934'ten Credit Check'i veya 0900 90977'den (aramanın ücreti 6 Dolar) Auto Check'i arayabilirsiniz. Ayrıca arabayı AA ya da (Auckland'da) Car Inspection Services Ltd tarafından mekanik incelemeden geçirebilirsiniz. Bu da 60-100 Dolar arasında mal olur.

Sigorta

Yeni Zelanda'daki yeni "kusursuz" tazminat sistemine göre kaza kurbanlarına kazaya kimin sebep olduğuna bakılmaksızın devlet tarafından tazminat ödenir. Sonuçta motoru sigortalatmanız gerekmez ancak aracı sigortalatmanız tavsiye edilir. Yeni Zelanda'nın AA'sı veya diğer şirketler aracılığıyla toplam sigorta giderleri yıllık 600 Dolar kadar tutar ama AMP gibi bir şirketten alarak üçte biri oranında daha az ödeyebilirisiniz. Çok az sayıda şirket de başka bir ülkenin ruhsatını taşıyan insanlardan 1000 Dolar fazladan alır. Aracı kullanacak başka isimleri bildirmeniz gerekmez çünkü sigorta arabayı kullanan herkesi kapsar.