|
|
KANADA
ÜLKE REHBERİ |  |
Tarihçe
Günümüz Kanada’sı devlet
olarak yalnızca 1949’dan beri varlığını
sürdürmektedir. Kanada’nın tohumları 1534
yılından itibaren yüzyıllar süren Fransız
keşiflerinin ve yerleşme çabalarının
sonucunda atılmıştır. 1620’li yıllarda
Kardinal Richelieu İngiltere ve Hollanda’nın
izlemiş olduğu sömürge politikalarını örnek
alarak Yeni Fransa Ortaklığı adında bir
ortaklık kurdu. Hisse sahipleri yeni
Fransa’yı katolik tutmak ve yeni
yerleşimciler getirmekle yükümlüydüler.
Bölge İngilizlerle olan çatışmalarda önce
kazanıldı sonra kaybedildi. Ve 1759 yılında
Fransızlar Abraham ovalarındaki savaşta
yenilgiye uğratıldı. Böylece Doğu Kanada
İngiliz Krallığının egemenliği altına girdi.
1774’ te yürürlüğe giren Quebec (Kanada’nın
doğusunda Fransızlara ait bir kasaba) yasası
ile Fransızca resmi dillerden bir tanesi
oldu. Ve katoliklerin büro açabilmelerine
izin verildi. Amerikan sömürgeleri Quebec
yasasına karşı çıktı. İngiltere’ye
tepkilerini Kanada’yı işgal ederek
gösterdiler.
ABD bağımsızlığını
kazandıktan sonra Birleşik Krallıktan pek
çok kişi Kanada’ya yerleşti. Özellikle de
Prens Edward Adası, Nova Scotia, New
Brunswick’i tercih ettiler. 1812 yılında ABD
Kanada’yı fethetme girişiminde bulundu.
Ancak bu girişim başarısızlıkla sonuçlandı.
Bu harekete karşılık İngiliz Kanadalılar
Potamak ırmağının aşağısına kadar gelerek
ABD’nin başkanlık konutunu ateşe verdiler.
Konut o denli kömürleşmişti ki Amerikalılar
onu boyayabilmek için günlerce uğraştılar.
Bu yoğun çaba sonucunda da binaya “Beyaz
Saray” ismini uygun gördüler. Kanadalılar
için onur verici olan bu ayrıntı ABD
tarihinde fazla ilgi görmemiştir.
1774 yılından bu yana Kanada
anayasayla yönetilen monarşik bir devlettir.
Milletvekilleri hem seçimlerle hem de
atamalarla iş başına gelmektedir. 1837’de
meclis ve demokrasi isteyenler bir isyan
çıkardılar. Bu olayla birlikte ülke yukarı
ve aşağı Kanada olmak üzere iki bölgeye
ayrıldı. Yukarı Kanada bugün Ontario olan
kısmı kapsıyordu. Aşağı Kanada ise bugünkü
Quebec çevresiydi. Bu isyan iki bölgede de
başarısızlıkla sonuçlandı ve İngilizler Lord
Durham’ı bölgeyi kontrol altına almaya
gönderdiler. Lord Durham iki bölgeyi
birleştirme ve bu bölgede sağlam bir hükümet
kurma kararı aldı. Bu hükümet koloniye kendi
kendini yönetebilme şansı verecekti. Bu yeni
siyasi yapı 1840’ta uygulamaya konuldu ve
Doğu Kanada ile Batı Kanada’yı da içine
aldı.
Meclis kendisini iktidara
getirmiş halka karşı sorumluydu.
Amerikalılardan endişe duyan Kanada Nova
Scotia ve New Brunswick ile ilgili yeni
düzenlemeler yaptı. 1 Temmuz 1867’de
konfederasyon İngilizlerin tasarladığı Kuzey
Amerika Yasası ile oluşturuldu. Quebec,
Ontario, Nova Scotia ve New Brunswick kendi
aralarında bir birlik oluşturdular. Kraliçe
Viktorya Ottawa’yı Kanada’nın başkenti
olarak seçti. Kanada’nın yeni devlet
yönetimi, anayasanın var olduğu ancak
babadan oğula geçen bir monarşi olma
özelliği taşıyordu. Federal güçler Kanada
hükümeti, eyalet hükümetleri, yasama
organları arasında dağılmıştı. Kuzeybatı
Bölgeleri konfederasyona 1869 yılında
katıldılar. 1870’te Manitoba, 1871’de
İngiliz Kolombiyası, 1873’te PEI, 1905
yılında ise Sasketchewan ve Alberta
Kanada’ya dahil oldular. Ve son olarak 1949
yılında Newfoundland ülkeye katıldı.
|
