|
|
İRLANDA
ÜLKE REHBERİ |
 |
İrlanda Dilinden
İngilizceye
İrlandalılar hem yazılı hem
sözlü İngiliz diliyle çeşitli hokkabazlıklar
yapmalarıyla tanınmışlardır. Bu yetenek
sıardan bir tur rehberinin hesaplı
iltifatlarından veya bir Dublin barında
duyulan boş gevezeliklerden Oscar Wilde gibi
konuşma ustalarına veya Jonathan Swift,
George Bernard Shaw James Joyce, Samuel
Beckett gibi dünya edebiyatının tanınmış
isimlerine kadar herkeste görülür.
Yine de pek çok yabancı İngilizce'nin
İrlanda'da ne kadar yakın zamanda
kullanılmaya başlandığından veya devletin
ilk resmi dilinin İngilizce değil İrlanda
dili olduğundan haberdar değildir. 1835'te
çoğu 1840'ların Büyük Kıtlığı'nda yok olan
yerel halktan veya sonradan kitleler halinde
gelen göçmenlerden oluşan 4 milyon kadar
İrlanda dilini konuşan insan bulunmaktaydı.
Bugün, İrlanda dilinin günlük hayatta
kullanıldığı yerler batı kıyısında olan ve
nüfusunun toplamı 75.000 civarı olan
Gaeltacht bölgeleriyle sınırlıdır.
19. Yüzyıl'da İrlanda dilinden İngilizce'ye
geçiş o kadar ani olmuş ve İrlandalılar buna
o kadar üzülmüştür ki eski dilin izleri
sonradan gelene kazınmıştır. Başlangıçta
İrlanda dili “konuşma” dili yani iletişim ve
düşünce dili ve İngilizce de gerekli ve
kullanışlı ama tamamen anlaşılamayan bir
araç olarak görülmüştür. 19. Yüzyıl'da çoğu
insan için İrlanda dilinde düşünmek ve
düşüncelerini sonradan İngilizce'ye tercüme
etmek yaygın hale gelmiştir. Bu süreç bazen
en basit cümlelerin bile çok güzel ve şık
hâle gelmesine sebep olmuştur. Böylece
İngilizce'deki basit “doğru” yargısı ya
İrlanda dilindeki Is fíor é sin karşılığı
olan “bu sizin için doğru” veya Níl aon
focal bréige ann karşılığı olan “bunun
içinde yalan tek kelime yok” halini
almıştır.
20. Yüzyıl'da yeni yazarlar İrlanda aklı ve
İngiliz dili arasındaki mantık çatışmasını
yeniden keşfetmiştir: William Butler Yeats
Kelt Seheri şiirinde ve daha sonraları; Sean
O'Casey Dublin varoşlarının ahengini
dinlediğinde; Frank O'Connor Cork'taki
çocukluğunu anlattığı çok komik ama duygusuz
hikayelerinde;
Samuel Beckett ve George
Bernard Shaw oyunlarında; Prtick Kavanagh,
Brendan Kennelly ve Seamus Heany
şiirlerinde.
Kısa öyküler yazma geleneği Neil Jordan
(daha çok sinema yönetmeni olarak tanınır),
John McGahern, Brian Friel, Benedict Kiely
ve William Trevor gibilerince devam
ettirilmektedir.
|
