|
|
İNGİLTERE
ÜLKE REHBERİ |
 |
NHS National Health
Service (Ulusal Sağlık Hizmeti)
İngiltere'nin en
çok gurur duyduğu kuruluşlarından birisi
kuşkusuz NHS'dir. Ya da bir zamanlar
öyleydi. NHS 1948 yılında kurulmuştur. Amacı
tüm vatandaşların eşit olarak sağlık
hizmetlerinden faydalanabilmesidir. NHS'nin
verdiği hizmetler aile doktorları(pratisyen
hekimler), uzmanlar, hastaneler, diş
hekimleri, eczaneler, göz doktorları, toplum
sağlık kuruluşları, (bakım ve evde tedavi
gibi) ambulans, doğum ve çocuk sağlığıdır.
Önceleri NHS ücretsiz olarak hizmet
vermekteydi. NHS halkın ödediği vergiler ve
ulusal sigorta primlerinden
karşılanmaktaydı.
Yaşamın gitgide
pahalılaşmasıyla sağlık hizmetleri ve
ilaçlar da gitgide pahalılaştı. Bu da
NHS'nin hastalardan ek ücret talep etmek
zorunda kalmasına yol açtı. Ancak tüm
hizmetlere ücret getirilmemiş sadece bazı
hizmetler ücrete tabi tutulmuştur.
Hastaneler, Ambulans, Doktor muayeneleri
yine ücretsizken reçeteler, diş hekimliği,
göz doktoru ve gözlük için ücret ödeme
koşulu getirilmiştir. Fakat bu ücretler
sabit ücretlerdir. Aile doktorları hala
ücretsiz ev ziyaretleri yapmakta ve
hemşireler de nekahat dönemindeki hastalar ,
yatalak hastalar ve yeni doğmuş bebekler
için ev ziyaretleri yapmaktadırlar.
NHS Bölge Sağlık
Müdürlükleri, Yerel Sağlık Müdürlükleri ,
Pratisyenler Komitesi, Özel Sağlık
Müdürlükleri tarafından idare edilmektedir.
Eğer yerel sağlık müdürünüzün adını öğrenmek
istiyorsanız yerel kütüphaneden veya
doktorların sekreterlerinden öğrenebilmeniz
mümkün. Yerel olduğu için rehberinizin
yardımcı olabileceğini zannetmiyoruz. Çünkü
rehberde yalnızca genel bilgilere yer
verilmiştir. NHS pratisyenlerine nasıl
ulaşacağınız konusunda bilgi almak
istiyorsanız, doktorlar başlığı altında bu
konuya da değineceğiz. NHS'nin hastalara
verdiği hizmet bölgeden bölgeye farklılık
göstermektedir. Yine aynı şekilde randevu
tarihleri ve hastane odaları da bölgeden
bölgeye değişiklik göstermektedir. Londra'da
muayene olabilmek için haftalar öncesinden
randevu almanız gerekirken Glasgow'da böyle
bir yoğunluk söz konusu olmayacaktır. Tıpkı
SSK hastaneleri gibi hastanede yatabilmek
için çok uzun zaman sıra beklemeniz
gerekebilir. Ancak pratisyenlerde fazla sıra
olmamaktadır.
NHS tüm İngiliz
vatandaşlarına, İngiltere'de oturma hakkına
sahip yabancılara ve İngiltere'de bir
seneden uzun bir süredir bulunan herkese
ücretsiz sağlık hizmeti sunmaktadır. Bir
sene şartı aşağıdakiler kişiler için geçerli
değildir. Onlar İngiltere'de bulundukları
süreye bakılmaksızın NHS'nin sağlık
hizmetlerinden faydalanabilirler.
. Avrupa birliği vatandaşları
. Mülteciler veya İngiltere'de bulunmak için
olağanüstü bir sebebi olanlar
. İngiltere'de altı aydan uzun bir süredir
öğrenim görmekte olan öğrenciler
. Au Pair'ler
. İngiltere'ye temelli yerleşmiş olan
yabancılar
. Kaptanlar ve gemi personeli
. Yabancı ülkelerin kraliyet hizmetkarları
. Yurtdışında yaşayan İngiliz emeklileri
. İngiltere'de bulunan NATO personeli
. Mahkumlar
. İngiltere'de çalışma izni bulunanlar
. Yukarıda yazılı kişilerin İngiltere'de
bulunan eş ve çocukları
İngiltere ile karşılıklı sağlık anlaşmaları
olan ülkelerin vatandaşları da İngiltere'den
ücretsiz veya sübvanse edilmiş sağlık
hizmeti alabilme hakkına sahiptir. Bu
ülkeler arasında Türkiye de vardır. Örneğin
İngiltere'de bulundukları esnada ani bir
rahatsızlığa yakalanmaları durumunda Türk
turistler NHS'den yararlanabilir.
BUGÜN NHS
NHS yapılan reformlarla yenilenmiş ve adeta
modern bir görünüme bürünmüştür. Bu
reformlar arasında bağımsız hastaneler,
pratisyenlerin eğitimlerine bütçe ayrılması,
NHS için bir iç piyasa yaratılması vs yer
almaktadır. NHS bugüne kadar hep
politikacıların gündeminde olmuştur. Örneğin
İktidardaki işçi partisi yapılan reformlara
karşı çıkmaktadır. Son yıllarda NHS büyük
bir baskı altındadır. Merkezi hükümetin
maddi açıdan gerekli desteği vermemesi bu
konuda oldukça eli sıkı davranması NHS'yi
güç durumda bırakmaktadır. Buna karşılık
insanların NHS'ye olan talepleri her geçen
gün hızla artmaktadır.
NHS'nin karşı
karşıya olduğu en önemli problemlerden bir
tanesi personelinin istifa etmesidir.
Özellikle de uzman hemşirelerin, ebelerin ve
hastabakıcıların ayrılması NHS'ye büyük
zarar vermektedir. Son senelerde NHS'den her
yıl eksilen personel sayısı 50.000 'e
ulaşmıştır. Bunun en temel nedeni elbette ki
maaşların düşük olmasıdır. Her 5 hemşireden
1 tanesi geçimini sağlayabilmek için ek
işler yapmaktadır. Ayrıca yetersiz çalışma
koşulları, kaynakların kısıtlı olması, stres
de diğer nedenlerdir. Bu hemşire ve personel
açığını kapatmak için NHS her yıl bir takım
aracı şirketlerden eleman talep etmektedir.
Bu da NHS'ye yılda 200 milyon sterlin'e mal
olmaktadır. Doktor açığı da yurtdışından
doktor getirilerek kapatılmaya
çalışılmaktadır. Son yıllarda yurt dışından
İngiltere'ye adeta doktor akını olmuştur.
1997'de 5500 doktor gelmiştir. Bu da
İngiltere'de eğitim almış doktorların üçte
birinden fazladır. Bu doktorların çoğunluğu
Avrupa Birliği ülkelerinden gelmiştir.
İngiltere yeterli sayıda doktor
yetiştirememektedir.Yetiştirdiklerinin büyük
bir kısmı da yurt dışında çalışmayı tercih
etmektedir. Bugün İngiltere'de hizmet veren
pratisyenlerin beşte birinden fazlası
yurtdışından gelmiştir. Çoğu yeterli
derecede İngilizce bilmemektedir. Ve yine
büyük bir çoğunluk da yeterli tecrübeye
sahip değildir. Yine aynı şekilde
pratisyenler gibi uzman hekimlerin de büyük
çoğunluğu yabancıdır.
Devletin NHS' ye
ayırdığı bütçenin yetersiz olması NHS
hastanelerinin kapanmasına, hastalar
arasında uzun kuyrukların oluşmasına,
hastaların tedavi olabilmek için günlerce
beklemelerine, hastanede güçlükle yatak
bulunmasına bazen ameliyatların iptal
olabilmesine, yol açabilmektedir. Her ne
kadar devlet her yıl NHS' ye daha fazla
bütçe ayırmaya çalışsa da nüfusla orantılı
olarak artan taleplere yetecek miktarda
olmadığı için yetersiz kalmaktadır. NHS'deki
kaynak yetersizliği siyasileri bir takım
önlemler almaya zorlamıştır. Örneğin
iyileşme umudu olmayan hastalara pahalı
operasyonlar yapılmamaktadır. Bu da son
derece acımasız bir yöntemdir. Ayrıca acil
olmayan ameliyatlar (katarakt, böbrek taşı
vs) bekletilmektedir. 1999 yılında NHS'nin
bekleme listelerinde toplam 1.000.000 hasta
bulunmaktaydı.
Bugün iktidarda
olan hükümet bütçeden ekstra fonlar ayırarak
NHS'nin sorunlarını çözmeye çalışmaktadır.
Ancak bu sorunlar kolay kolay çözülebilecek
nitelikte değildir. Özellikle de kadro
eksikliği ve uzun randevu listelerine bir an
önce çözüm bulunması gerekmektedir. Ayrıca
aciliyet taşıyan bir diğer konuda yaşlı ve
yatalak kimselerin uzun süreli bakım
hizmetinin nasıl karşılanacağıdır. Pek çok
kişi sağlık sorunlarında tedaviden önce bu
sorunların meydana gelmesine yol açacak
faktörleri ortadan kaldırılması gerektiğini
savunmaktadırlar. Örneğin bugün 40 yaşının
üstündeki pek çok vatandaşın dengesiz
beslenme, hareketsizlik ve stres nedeni ile
damarları tıkanmaktadır. Marifet by-pass
ameliyatı yapmakta değil, bu damarların
tıkanmasını engellemektedir. Bu nedenle
kişiler sağlık konusunda bilinçlendirilmeli
ve sağlıklarını tehdit edecek faktörlerden
uzak durmalıdırlar.
|
