|
|
|
|
Ä°NGÄ°LTERE ÃœLKE REHBERÄ° |
 |
Ä°klim ve
CoÄŸrafya
COÄžRAFYA
Resmi adı Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı olan İngiltere'ye kısaca Birleşik Krallık denir. Aslında Birleşik Krallık'ta bir bölgenin adı olan İngiltere , ülkemizde yaygın olarak tüm ülkenin adı olarak kullanılır. Bu da Birleşik Krallık'ın en gelişmiş bölgesi olmasından kaynaklanmaktadır. Bu sitede kullanılan İngiltere sözcüğü ile Büyük Britanya Adası (İngiltere, Galler, İskoçya) ve Kuzey İrlanda kastedilmektedir. Britanya adaları ile de Britanya ve Kuzey İrlanda'yı çevreleyen irili ufaklı adalar kastedilmektedir. ( Man Adaları, Channel Adaları gibi pek çok ada )
Birleşik Krallık'ın yüzölçümü 242.432 km2 dir. Genelde Birleşik Krallık dört ülkeyi kapsadığı için çok geniş bir ülke olduğu zannedilir. Oysa Türkiye'nin dörtte biri kadardır. En kuzeydeki noktası ile en güneydeki noktası arasında yaklaşık 1000 km, en doğu noktası ile en batı noktası arasında da yaklaşık 500 km vardır.
Birleşik Krallık'ın kuzey bölümü İskoçya'dadır. Galler, adanın İrlanda denizi ile Bristol kanalı arasında İrlanda'ya doğru çıkıntı yapan batı bölümünde yer alır. İngiltere bölgesi üç bölge arasında en geniş yüzölçümüne sahiptir. Kuzey İrlanda ise İrlanda Cumhuriyeti'ne komşudur. Ülkenin batısında Atlas Okyanusu, doğusunda Kuzey Denizi ve güneyinde Manş Denizi bulunur. Batıda İrlanda Denizi ve St George kanalı ile İrlanda'dan ayrılır. Birleşik Krallık deniz etkisinin ülkenin en iç kısımlarına kadar sokulabildiği bir ada ülkesidir. Ülkede denize en uzak nokta 120 km. uzaklıktadır. Ülkenin denizlerle olan bu coğrafi konumu iklimini belirleyen en önemli etmendir. Birleşik Krallık sahilleri çarpıcı güzelliktedir. Birleşik Krallık'da yeryüzü şekilleri bölgelere göre değişiklik göstermektedir. İngiltere bölgesi alçak düzlüklerle kaplıdır. Özellikle de Doğu Anglia bölümü ülkenin en alçak kesimidir. Ancak İskoçya ve Galler dağlıktır. En yüksek dağlar İskoçya'da Ben Nevis ( 1343 m )ve Galler'de Snowdon'dur. (1085 m). Sonuç olarak kuzeyde İskoçya ve güneybatıda Galler yüksek ve dağlık İngiltere bölgesi ise alçak ve düzlüktür. Ülkenin yüksek ve alçak kesimleri arasındaki sınırları kuzeyde Exeter ve güneybatıda ise Teeside Irmakları belirlemektedir. En uzun akarsu İngiltere Bölgesi düzlüklerinden geçerek Bristol kanalına dökülen Severn ırmağıdır. İngiltere Bölgesindeki Thames, Trent, Ouse; İskoçya'daki Clyde ve Mersey ırmakları diğer uzun nehirlerdir. İngiltere'de göller de geniş alan kaplamaktadır. ( 1931 km2).
Göllerin en fazla sayıda olduğu bölge İskoçya'da Göller Yöresi'dir. En büyük göl ise Loch Lomond'dur. Gelecekte kutuplardaki buzulların eriyeceğine dair olan tahminler İngilizleri endişeye düşürmektedir. Çünkü eğer buzullar erimeye başlarsa İngiltere'de deniz seviyesi oldukça yükselecek ve ülke sular altında kalma tehlikesi yaşayacaktır.
Ä°KLÄ°M
Birleşik Krallık;
Atlas Okyanusu, ManÅŸ Denizi, Ä°rlanda Denizi
ve Kuzey Denizi ile çevrili bir ada ülkesi
olmasının sonucunda ülkenin en iç
kısımlarına kadar giren deniz etkisi iklimi
belirleyen en önemli faktör olmuştur.
İngiltere'de ılıman ve nemli okyanus iklimi
hakimdir. Her mevsim yağış görülür. Ülkenin
batı kesimi, doğu kesimine göre daha fazla
yağış almaktadır. Ayrıca yüksek kesimler de
alçak kesimlere göre daha fazla yağış
almaktadır. Yıllık ortalama yağış 1000
mm'dir. Bu rakam kuzey ve batı kesiminde
1600 mm, doğu ve güney kesiminde ise 800
mm'dir. Yağışın en fazla olduğu aylar Eylül,
Ekim, Kasım,Aralık,Ocaktır. İlkbahar yılın
en güzel zamanıdır. Ancak İskoçya'da
ilkbahar bile yağışlıdır.
Kış ayları kuzeyde İskoçya ve batıda
Galler'de ülkenin güney ve doğu kesimlerine
göre son derece soğuk ve sert geçmektedir.
Sık sık kar yağışı görülmektedir. Aralık ve
Şubat en şiddetli soğukların ve yağışların
görüldüğü aylardır. Kar yağdığı zaman aynı
Türkiye'de olduğu gibi ülkede bir kaos
yaşanmaktadır. Ulaşım güçleşmekte hatta
bazen imkansızlaşmaktadır. Böyle durumlarda
halk tedbir almadığı için devleti
suçlamaktadır. Hava sıcaklıkları kış
gecelerinde 0'ın altına düşerken gündüz
dondurucu soğuklar görülmemektedir. Kış
aylarında ortalama sıcaklık 4oC'dir.
Kış mevsiminin en sevimsiz yanlarından bir
tanesi de kara sis bulutları ve buzlu
yollardır. Bu iki faktör de araba kullanmayı
iÅŸkence haline getirmektedir. Ancak eskiye
nazaran bu sis bulutlarında biraz azalma
olmuÅŸtur. Bu da Ä°ngiltere'de hava
kirliliğinin azalmasının sonucudur. Yazın en
sıcak olan bölgeler güney kesimleri ve iç
kesimlerdir. (sıcaklıkları 26o C ile 30o C
arasında değişmektedir). Ortalama
sıcaklıklar da 15oC ile 180C arasında
değişmektedir. Sonbaharda sabahın erken
saatlerinde başlayan sis öğle saatlerine
kadar etkisini korumaktadır. Sonbaharın ilk
zamanları özellikle İskoçya'da son derece
ılıktır. Ülkede ortalama hava sıcaklıkları
kışın 40C, ilkbaharda 90C, yazın 160C ve
sonbaharda 100C'dir.
İngiltere'de iklimin en kötü yanı her mevsim görülen yağışlar ve gökyüzünün sürekli gri rengidir. İngilizler bu iklime alışmışlardır. Sonuçta tüm yaşamları bu ülkede geçmiştir. Fakat İngiltere'ye giden Türklerin bu iklime alışması biraz zaman alacaktır. Akdeniz ikliminden sonra kuzeyin sisli havası Türklerin oldukça içini karartacaktır. İngiltere'de kış mevsimi SAD yani mevsim hastalığı denilen bir hastalığa yol açmaktadır. Karanlık ve kasvetli hava insanlarda stres, depresyon, halsizlik, bitkinlik olarak kendini göstermektedir. Ancak geçmiş yıllara göre İngiltere'de iklim her sene biraz daha yumuşamakta ve ılımanlaşmaktadır. Bu da ilerki yıllarda kasvetli kışların son bulacağına dair bir gösterge olabilir mi? Bunu da zaman gösterecektir.
Yukarıda da bahsedildiği gibi 1659 yılından beri İngiliz iklimi giderek yumuşamaktadır. Örneğin son yıllarda tüm zamanların en kuru yazları yaşanmıştır. Şimdi biraz da İngiltere'nin yağmurlarından bahsedelim. Yağmurlar ve İngiltere ayrılmaz bir ikilidir. Son on yılda İngiltere'de pek çok fırtına ve sel yaşanmıştır. Bunların en büyükleri 1987 ve 1990 yıllarında meydana gelmiş ve büyük kayıplara sebep olmuşlardır. İngiltere'de nadıren kasırgalar görülür. İngiltere'de iklimin giderek yumuşaması ve ılımanlaşması ile ilgili bilim adamları bunun buzulların erimesi veya sadece geçici bir değişme olduğu fikirlerini yürütüyorlar. Çünkü dünyanın pek çok yerinde bu tür durumlar söz konusu. Eğer bu durum devam ederse önümüzdeki yıllarda hava sıcaklıklarının oldukça yükseleceği tahmin ediliyor.
Ä°ngilizlerin en
çok dalga geçtiği konulardan bir tanesi de
genelde insanlara kaçamak bilgiler veren
hava durumu tahminleridir. Bazen bir bölge
için hem güneşli olacak hem de yağış olacak
dendiği bile olmaktadır.
