|
|
 |
|
|
AVUSTRALYA ÃœLKE REHBERÄ° |  |
Toprak Yapısı ve İklim
Avustralya, batida ve
merkezde bulunan taşlı ve kumlu büyük
çölleri ve yaylaları ile, güneye indikçe dar
bir eğim ile lerleyen kıyı seridini
çevreleyen azametli palatoları ve
düzlükleriyle oldukça farklı bir toprak
yapısına sahiptir. Kıyı seritlerinde geniş
kumsallar ve bereketli bir bitki örtüsü
vardır. Bunlar, Sidney'in batısında kalan
Mavi Dağlar'in sarp yamaçları ve Brisbane'in
kuzeyindeki uzun, ihtişamlı Glasshouse
Dağları'nin patlamis yanardağ agizlarından
batı Adelaide'in güney kıyı seridinde kalan
düz ovalara kadar değişen çok çeşitli bir
toprak biçimiyle tamamlanmaktadır.
Murray ve Darling nehirleri birleserek
Avustralya'daki en uzun nehir sistemini,
yani bir milyon kilometre kareden ya da ana
kara yüzölçümünün yüzde 14'ünden fazlasını
kaplayan, Murray-Darling Havzasi'ni
oluşturmaktadır. Eyre Gölü, kıtasal kara
kütlesinin merkezinin yakınında 9000km
kareden daha büyük bir alanı kaplayan büyük
bir tuz gölü, yer yer kurumustur.
Ana karanın yaklaşık üçte biri, Tropik
Capricorn bölgesinin kuzeyinde yer almakta,
geri kalan kısmı ise 39° güneye
uzanmaktadır. Ülkenin büyük kısmı, yaklaşık
yüzde 70'i, kurak ya da yarı kuraktir ve
merkezin büyük bir bölümü ise yerleşime
uygun değildir. Yirmi ana çöl ana karanın
yüzde 20'sini oluşturmaktadır. Kıtanın üçte
birinden fazlası da düşük yağış miktari
nedeniyle çöl görünümündedir.
Ülkenin yıllık ortalama yağış miktari olan
465 mm seviyesi yıldan yıla büyük
değişiklikler göstermektedir ve kıta
üzerindeki dağılımı heryerde esit değildir.
En kuru yer, yılda ortalama 125 mm'nin
altında yağış alan Eyre Gölü'nün akaçlama
havzasidir. En sulak bölgeler ise tropik
küzey doğu bölgesi ve Tazmanya'nin güney
batı kesimleridir.
Ancak, Avustralya, nüfusun en yoğun sekilide
toplandığı kıyı seridinin yakınlarında iyi
su alan verimli topraklara da sahiptir.
Burada Avustralyalılar bir çok farklı iklim
türünü yasamaktadır; kuzeyde islak ve nemli
tropik koşullar; merkez Avustralya'nın
Tazmanya Adasında bulunan en güney
Eyaleti'nin başkenti Hobart'in gece görünüsü
doğu ve batı kıyı seridinde ilik ve sicak;
ve güney kiyiları ile Tazmanya'da ise daha
serin bir hava. Avustralya'nın tüm
bölgelerinde ilik bir yaz ve kismen daha
iliman bir kış yasanir ve nüfusun yoğun
olduÄŸu yerleÅŸim yerlerinde ya da
yakınlarında kar yağışina oldukça ender
rastlanir.
Avustralya'da ÅŸimdiye kadar
kaydedilen en yüksek hava sıcaklığı, 1889
yılında kıtanın kuzey doğu bölümünün
içlarında kalan Cloncurry'de 53°C olarak
kaydedilmiştir. En soğuk hava sıcaklığı ise,
1994 yılında Kosciuszko Dağının karlik
bölgelerindeki Charlotte Geçidi'nde -23°C
olarak kaydedilmiÅŸtir..
