|

|
AVUSTRALYA
ÜLKE REHBERİ |  |
Sağlık ve sosyal
hizmetler
SAĞLIK
blow : kasırga
blowie : kasırga sineği
bung-eye : sineklerin yol açtığı ağrılı bir
göz iltihaplanması
crook : hasta
going for a sixer : düşmek, sendelemek
mozzie :sivrisinek
Noah :köpekbalığı
optometrist :optik
podiotrist :Ortopedist
quack :doktor
troppo : sıcak çarpması
wetcheck : prezervatif
wog : hastalık, özellikle nezle ya da ishal
Avustralya sağlık sistemi son derece
gelişmiştir ve en uzak bölgelere bile
uzanır. Gıda ve içecekler standartlara uygun
olarak hijyen şartlarda üretilirler. İçme
suyunun tadı biraz yavan da olsa sağlıklıdır
ama Sidney sularında küçük çaplı
kirlenmelere rastlandığı da olmuştur. Kır
yürüyüşü yapan insanlarda ishallere
rastlanır çünkü doğadan buldukları suları
kaynatmadan içem gafletine düşerler. Siz de
kır yürüyüşü yapıyorsanız suyunuzu 3 dakika
kaynattıktan sonra içiniz.
Avustralya'nın bazı bölümleri tropik
alanlarda olduğundan bazı tipik hastalıklar
da görülür. Sıtmanın önü 50 yıl önce
alınmıştır ama gene de Kuzey Queensland'de
vakalara rastlanır. Ayrıca Darwin'de sarı
humma ve kazıklı humma yayabilen sinekler
olduğu saptanmış ve bu bölgelerde bir çok
humma vakası tıpkı sivrisineklerin dünyaya
geldiği Ross River'daki gibi saptanmıştır.
Avustralya faunasından gelebilecek diğer
tehlikeler aşağıda detaylı olarak ele
alınmıştır. Avustralya'da daha önce
bahsettiğimiz koalalardan, kangurulardan ve
diğer keselilerden çok daha ölümcül türler
hem karada hem suda ne yazık ki mevcuttur.
Bir dolu doğal fenomen hem yerlileri hem de
turistleri tehdit eder. Ama istatistik
verilere sadık kalalım ve Avustralya'da
sağlığınız için en büyük tehlikenin trafik
kazaları olduğunu aklımızdan çıkarmayalım.
Uçan Kraliyet Doktorları Hizmeti
1972'de Rahip John Flynn tarafından
kurulmuştur. İç Bölgelere doktor ve iç
bölgelerden hastaneler hasta taşıma işini
uçakla gerçekleştirirler. Günümüzde İç
Bölgelerdeki konu işin %80'i bu kar amacı
gütmeyen organizasyon tarafından bir
havaalanları sistemi kullanılarak
yapılmaktadır. Tıbbi taşıma işi ücretsizdir
ve acil bir durumda onlara nasıl
ulaşabileceğiniz yerel halk tarafından size
hemen anlatılır.
Diş Hekimliği
Basit bir amalgam dolgu 60$' a patlayabilir.
Bu üzden Avustralya'ya gitmeden dişleriniz
bir kontrol ettirin ya da özel sağlık
sigortanızın yurt dışındaki diş
problemlerini de kapsadığından emin olun.
Dişçiler kredi kartı kabul ederler. Diş
üzerine uzmanlaşmış hastaneler özel
muayenehanelerden daha ucuzdurlar.
Kan
Kanınızı satarak para kazanamazsınız ama
bağışlarsanız Kızıl Haç size sıcak bir
içecek, bir sandaviç ve bir gofret vermekten
kaçınmaz. Tüm bağışlanan kanların HIV virüsü
testleri yapılır. Bazı raporlara göre AIDS
Avustralya'da Amerika hariç tüm ülkelerden
daha hızlı yayılmaktadır. Tahmini 50,000 HIV
taşıyıcısı olduğu sanılmaktadır. Bir çok
vaka NSW'de görülmektedir. Sidney'deki
kalabalık sayıdaki homoseksüel nüfusunun
bunda etkisi olduğu sanılmaktadır. Ayrıca
Viktorya, Queensland, Batı Avustralya'da da
vakalar görülmektedir. Bu arada İngilizce
prezervatif eş anlamlısı olan condom Aborjin
dilinde bir meyve ağacıdır ve İç Bölge
insanları da bu ağacı böyle çağırırlar. Yeri
gelmişken haberiniz olsun istedim.
Aşılar
Tropik bir bölgeye gidiyorsanız gerekli tüm
bilgileri ve ilaçları büyük şehirlerde
bulunan TMVC (Turist Sağlık Merkezi)
merkezlerinden alabilirsiniz. Avustralya
sağlık sistemi turistler için tavsiye ve
sağlık kitlerini de içeren iyi bir
yapılanmaya sahiptir. TMCV'ye ulaşmak için
ve randevu almak için ülkenin her yerinden
1300 361046'yı arayın ya da
www.healthoz.com.au sitesine girin.
Avustralya Hükümeti tüm vatandaslarına
yüksek standartta evrensel sağlık hizmeti
sunmaktadır. Ulusal sağlık hizmeti
sisteminin en büyük bölümü Medicare olarak
adlandırilir. Medicare, büyük oranda,
çoğunluğu zorunlu olarak kazançtan alınan
genel vergilerden elde edilen gelirle
destenmektedir. Tüm sağlık hizmetleri
masrafinin yaklaşık üçte biri özel sektörler
araciliğiyla ödenir.
Hizmetin aktarilması ve finansmanı için
olukça önemli olan özel sektör katılımı
sayesinde bireylere görmek istedikleri
tedavi için bir çok farklı seçenek
sunulmaktadır.
1990'lar boyunca GDP'nin yüzde 8'inden
fazlası sagliga harcanmiştir. Eyalet ve
Bölge hükümetlerinin en öncelikli
sorumluluğu, hastanelerin ve okulların
çalıştirilması, dış, ana ve çocuk sagliği
programları, iş sagliği ve emniyeti
hizmetleri, hastalık kontrolü ve sağlık
muayeneleridir. Eyalet düzeyinde yapılan
sağlık harcamaları Eyalet bütçesinin üçte
biri tutarindadır. Federal hükümet
politikanin belirlenmesinde başkan
rölündedir ve hastane kapsaminda olmayan
tibbi hizmetlerin, eczaciliğin ve sağlık
araştırmalarının çoğuna sermaye
sağlamaktadır. Eyaletler ve Bölgeler ile
birlikte devlet hastaneleri ile yasli ve
engelli kişiler için ev ve toplum
hizmetlerine fon sağlar.
Ulusal ve Eyalet hükümeti sağlık bakanları,
hastalık yükünün yüzde 70'ten fazlasını
oluşturan altı alanı, ulusal sağlık
önceliğine sahip alan olarak onaylamıştır.
Bu alanlar; kalp sagliği, kanserin kontrol
altında tutulması, yaralanmaların önlenmesi
ve kontrolü, zihinsel rahatsizliklar, seker
hastaliği ve astimdir.
Avustralyalı çocukları kizamik ve bogmaca ve
yetiskin Avustralyalıları da grip gibi
hastalıklara karsi korumak için son
zamanlarda gerçekleştirilen bağışıklık
kazandırma kampanyaları, özel sektörün
hükümetle işbirliği yaparak oynadiği hayati
rölü göstermektedir. Tamamen toplum yararina
olan bu kampanyalar, hükümeti, okulları,
pretisyen doktorları ve eczacilik sanayiini
de içine alan büyük bir lojistik görevdir.
Gelecege yatırım
Avustralya Hükümeti, biyoteknoloji, genetik
bilimi ve biyo-enformasyonun da dahil
olduğu, hızla gelisen tibbi araştırma
alanlarının hastalıkların tanimlanmasında,
tedavisinde ve önlenmesinde, ve ayrıca
sağlık hizmetlerinin nasıl ulaştırılması
gerektiği konusunda çok önemli yararlar
sağlayacağının bilincindedir.
Tibbi araştırmaların bu yüzyılda oynayacağı
rolün öneminin farkında olan Avustralya
Hükümeti, bu alana daha önce benzeri
görülmemiş bir destek vermektedir. Ulusal
Sağlık ve Tibbi Araştırma Konseyi (NHMRC)
araciliğiyla, Avustralya Hükümeti,
üniversitelerde, tip okullarında,
hastanelerde ve araştırma kurumlarında
çalışan Avustralyalı araştırmacılara,
araştırma projelerine fon bulabilmeleri için
bir çok firsat sunmaktadır. 2001 yılında
400'den fazla Avustralyalı tibbi araştırma
ekipleri 230 milyon dolarlık bir fonu
paylasacak - bir önceki yıla göre bu bütçede
32 milyon dolarlık bir artış
gerçekleştirilmiştir.
Sosyal bir "emniyet ağı"
Avustralya, gereken koşulları sağlayan
kişilere gelir desteği ve başka türlü
yardımlar sunan sosyal bir "emniyet ağına"
sahiptir. Hükümet kurumları ve hükümete
bağlı olmayan örgütler yaslilara,
engellilere, hastalara, işsizlere ve çocuklu
ailelere yardım etmek için işbirliği
yapmıştır.
Ihtiyaci olan insanlara sosyal bir emniyet
ağı sağlamanın yanı sıra, Avustralya
Hükümeti ekonomik ve sosyal katılimlarını
arttırmayı isteyen ve bu kapasiteye sahip
kişiler için bir çok teşvik edici program
geliştirmiştir.
Söz konusu program beş temel ilkeye dayanir:
hizmet vermek, daha basit ekonomik destek,
daha iyi mali teşvikler ve yardım,
karsilikli yükümlülük ve sosyal
ortaklikların korunması.
1997 yılından beri, sosyal güvenlik
ödemeleri Cetrelink olarak adlandırilan ve
aynı zamanda geniş çaplı federal hükümet
hizmetleri de sunan tek bir kurum tarafinan
yönetilmektedir.
Ayrıca, Avustralya Hükümeti, emeklilere
gelir güvenliği ve emeklilik planı ve öz
destek için özel kaynakların etkin bir
şekilde kullanımıyla ilgili bilgi de
sağlamaktadır. Diğer gelismis ekonomiler
gibi Avustralya da yasli kişilerin nüfusun
en hızla büyüyen bölümünü oluşturduğu
gerçeğiyle uygun şekilde ilgilenmek
zorundadır. Federal hükümet tarafindan
karşılanan yaslilik maasini tamamlamak için
işçi ve işveren bagislarına dayalı emeklilik
programları geliştirilmiştir.
Hastalik ya da yaralanma nedeniyle geçici
olarak çalışamayanlar ve işsizlerle birlikte
engelli kişiler ile bu kişilerin bakımlarını
üstlenmis kişiler de elverişlilik
ölçütlerini karşıladikları takdirde gelir
desteğinden yararlanabilmektedir. Ancak,
Avustralya Hükümeti çeşitli istihdam, eğitim
ve öğretim programları ile kişilerin
çalışmaya başlamasını ya da işe geri
dönmesini teşvik etmektedir.
Avustralya Hükümeti, çocuk bakımı yardım
ödenekleri ve uygun koşulları karşılayanlar
için çocuk ödemeleri gibi bir çok farklı
ödenek ile bekar ebeveynler de dahil
ailelerin çocuklarını büyütmelerine ve
çocuklarına bakmalarına yardımcı olmaktadır.
|