|
|
AVUSTRALYA ÜLKE REHBERİ | ![]() |
MEDYA
Avustralya'da çok geniş bir
gazete, radyo ve televizyon yelpazesi
etkindir. Her hafta toplam 27 milyon gazete
alınır ve bu rakam Avustralyalıları dünyanın
en çok okuyan insanları arasına sokar
(Kanada ve Fransa'nın iki katı). 52 değişik
dilde radyo yayını vardır. Büyük şehirlerde
ortalama beş ulusal televizyon kanalı ile
iki uydu ağı izlenir. Ama tüm bu medya
kanallılarının mülkiyetinin sadece bir iki
girişimcide bulunması ilginçtir. Editörlük
kararlarının nasıl belirlendiği meçhuldür.
Eski televizyon patronlarından biri,
gösterilmesi kesinlikle yasaklanacak
filmleri getirtip, bunlar ekrandan men
edilince yerlerine kendi atlarının koştuğu
yarışları yayınlamasıyla bilinirdi.Federal
hükümet bu medya baronlarıyla sıkı ilişkiler
içindedir ve iki ulusal uydu ağını da
kontrol eder. Bazılarına göre Avustralya
medyası dünyanın en güdümlü medyasıdır.
Gazeteler
"Australian" güçlü bir hafta sonu eki de
olan yüksek tirajlı ve en geniş coğrafyada
okuyucuya ulaÅŸan bir gazetedir. Ama en
kaliteli günlük gazeteler bölgesel
yayınlardır. Sidney Morning Herald ve
Melbourne Age, Adelaide Advertiser, Brisbane
Courier Mail hem ilkeli hem de yüksek
tirajlı gazetelerdir. Biz Türkler için pek
önemli olmayan ama İngiliz turistlerin
sürekli yineledikleri bir eleştiri,
Avustralya gazetelerinin sadece
Avustralya'dan bahsetmesi ve dış haberlerin
pek yer tutmamasıdır. Pomilere göre
Avustralya basınında İngiltere ile ilgili
sadece iç karartan haberler
yayınlanmaktadır. Bulvar gazeteleri pek
okunmaz. Bir çok kasabanın haftalık yerel
bir gazetesi vardır. En küçük köyler dahi
bir bülten olsun yayınlamaktan geri
kalmazlar.
Haftalık dergiler günlük gazetelerden daha
bağımsız gözükürler. Australian Financial
Review Cumaları çıkar. Bulletin ise
Newsweek'ten yasal aktarmalar yapar ve dış
haberler bazında iyi bir dergidir.
Yabancı gazeteleri şehir merkezlerindeki
gazetecilerden ve konsolosluk
kütüphanelerinden bulabilirisiniz ama bunlar
İngiliz ve Amerikan gazeteleridir.
Türkiye'de ne olup bittiğini çok merak
ediyorsanız en iyi yol internet gibi
gözükmektedir.
Radyo
Avustralya'da bir sürü radyo vardır. Ulusal
ağ ABC tarafından (Aunty olarak da bilinir)
iÅŸletilir.Lisans bedelleri 1974'te iptal
edilmiÅŸ ve ABC radyo/televizyonu tamamen
devlet tarafından finanse edilir hale
gelmiştir. ABC'deki Daybreak adlı sabah
6.00'da yayına giren program tam bir klasik
güne başlama programıdır. Avustralya'dan ve
dış dünyadan haber aktarır, aralarda klasik
müzik yayını yapar. ABC'yi TRT'ye
benzetebiliriz. Ulusal ABC gençlik istasyonu
ise Indie ve Alternatif müzik yayını yapan
bir radyodur.
Ama çok Avustralyalı ABC'nin Daybreak adlı
programıyla güne başlar. Bir çok insan
ABC'nin düzgün tonlarına ve yüksek teknik
standartlarına sahip olmayan yerel radyo
istasyonlarını dinler. Son gelişmeleri ve
pop müziği harmanlayan programlar çok
tutulur. Bu programlarda trafik ve hava
durumu güncellemeleri de bulunur. Şehirlerde
birbirleriyle rekabet eden böyle düzinelerce
radyo istasyonu vardır. (bir trafik
sunucusunun arka planda helikopter sesiyle
stüdyodan sanki uçuyormuş izlenimi vererek
trafik yayını yapması sık rastlanan ve
bilinen bir olgudur) Radyonun merkezinin
neresi olduğu işaretinden anlaşılabilir. İlk
numara eyaletin kodunu temsil eder. 2UE
Sidney, 3CR Melbourne istasyonudur.
Pop ve Rock'a ilave olarak diğer tüm müzik
türleri de çeşitli istasyonlardan
dinlenebilir. AM'de yayın yapan bir kaç
kanal stereo yayına sahiptirler ama FM
Stereo kalitesinde değildirler. Canlı
bağlantılar boldur. Bir çok ünlü spiker veDJ
birbirlerin ve telefonla canlı bağlantıya
katılan insanları aşağılayarak prim yapmaya
çalışırlar. Daha muhafazakar istasyonlar da
vardır. Bunlar etnik konular, kadın hakları
ve yerel bilgileri müzikle harmanlayarak
yayın yaparlar. Spor programları ise
Türkiye'dekilerin tıpkısıdır. Spor
yorumcularının küfürlere kadar varan
yorumları ve gariplikleri neşeyle
izlenebilir.
Avustralya radyolarına çok fazla
güvenilmemelidir. Çünkü bu özel radyolar
rating kapabilmek uÄŸruna bir sohbet
programını yarıda kesip Rock müzik yayınına
başlamakta bir gariplik görmeyecek kadar
oynaktırlar.
Televizyon
Büyük şehirlerdeki televizyonlarda arkası
yarınlar, sohbetler, sansasyonel haber
programları sık yayınlansa da spor
programları olmaz olmaz unsuru teşkil
ederler. Devlet destekli ABC de rating için
özel kanallar gibi bu tür programları
yayınlasa da özellikle Avustralya bitki
örtüsü ve hayvan türleri ile ilgili
belgeselleri de yayınlamaya devam eder. ABC
band pozisyonu sebebiyle "İki" olarak da
bilinir. DiÄŸer kanallar "yedi" ve "dokuz"
bandından çıkarlar.
SBS (Özel Haber Servisi) bir diğer devlet
destekli istasyondur ve UHF bandından yayın
yapar. SBS'de kaliteli belgeseller, sanat
programları ve nitelikli filmler izlenebilir
(Tıpkı TRT 2 gibi). ABC ve SBS kanalları
hariç tüm kanallarda reklam bombardımanı
olur. Reklamlar, kanalın kendi reklamları da
dahil olmak üzere, yayın süresinin beşte
birini kapsarlar.
Pubların ve kulüplerin çoğunda uydu
kanalları bulunur (Türk televizyonları da
buralarda çıkar ama pek fazla izlenmez
tabi). Super Station ve Sky Channel öne
çıkan spor olayları ve rock müzik klipleri
yayınlarlar. Bu kanalların akışı günlük
gazetelerde verilir. TV Week dergisinde
haftalık yayın akışı izlenebilir (Her eyalet
için ayrı basılır). Ülkenin genişliği
sebebiyle Batı yarısında ulusal programlar
daha erken yayına girerler.
Türkiye'de Brezilya dizisi tabir edilen ama
şimdilerde yerli yapımların da kervana
katıldığı arkası yarın tipi diziler çok
Avustralya'da çok popülerdir. Neighbours ve
Home and Away dizileri dünyaca ünlü
olmuşlardır. Avustralya televizyonları hem
yerli yapımları hem de ithal dizileri çok
severler. En çok işlenen konular sörf,
karşılıksız aşk ve çaresiz hastalıklardır.
Daha nitelikli diziler ve filmler eÄŸer
sinemada iş yapmışlarsa televizyonda da
izlenirler. Avustralya televizyonunda
rahatsızlık verecek ölçüde bir çıplaklık
görülmez.
Spor programları kraldır demiştim. Ama bu
popülariteden dolayı en çok reklam
saldırısına da onlar uğrarlar. Örneğin
kriket maçlarında tamamlanan her vuruştan ya
da her top kaybından sonra reklam girer.
Bazen ekranın altından dahi reklamlar geçer.
Televizyonlar saatte 13 dakikalık reklam
süresini doldurabilmek için bazen oyunun en
kritik anlarını kesmekten kaçınmazlar.