|

|
AVUSTRALYA
ÜLKE REHBERİ |  |
Demokrasi
Avustralya,
kadınlara oy hakkına ve gizli oy usulüne
öncülük etmiş dinç bir demokrasiye sahiptir.
Avustralya'nın hükümet sistemi, İngiltere ve
Kuzey Amerika'nin liberal demokrasi
modellerini yansitmaktadır ancak bu sistem
sadece Avustralya'ya has bir takım
özelliklere de sahiptir.
Federal
hükümet, oy çoğunluğuyla seçilen bir
Parlemento'dan ve iki yasama meclisi,
(Temsilciler Meclisi ve Senato) oluşur.
Temsilciler Meclisinde çoğunluğu saglayan
parti (ya da partiler), her iki yasama
meclisinden de atanan bakanlarla hükümeti
kurar.
Avustralya'nın idari geleneğinin asli
İngiliz yönetimi altindaki koloni döneminden
gelmektedir. Federal, Eyalet ve Bölge kamu
hizmetleri, dönemin hükümetinin politik
görüsü çerçevesinde çalismaya istekli daimi
memurlarin ise alinmasiyla, tamamen kariyere
dayali hizmetlerdir.
Avustralya
bagimsiz bir ulus olmasına ragmen, Birleşik
Krallık'in Kraliçesi Kraliçe Elizabeth II,
Avustralya'nın da anayasal kraliyet baskanı
olarak resmi Kraliçesidir. Kraliçe, halk
tarafindan seçilen Avustralya Hükümetinin
tavsiyeleri doğrultusunda, kendisini temsil
edecek Avustralya Genel Valisini atar. Genel
Vali Basbakanın tavsiyeleri doğrultusunda
bakanları tayin eder ve, yapilan anlasma
doğrultusunda, resmen tüm konularda sadece
bakanların tavsiyelerine göre hareket eder.
Bu sistem Kanada hükümet sistemine
benzemektedir.
Amerika
Birleşik Devletleri'nde olduğu gibi ve
İngiltere'deki sistemin aksine,
Avustralya'nın yazili bir Anayasasi vardir.
Bu Anayasa, federal hükümetin dis iliskiler
ve ticaret, savunma ve göçmenlik gibi
konulardaki islevlerini belirler. Eyaletler
ve Bölgeler federal hükümete ait olmayan
konulardan sorumludur. Uygulamada ise iki
hükümet kademesi de bir çok alanda isbirligi
içerisindedir. Eyaletler ve Bölgeler yerel
hükümet organlarıni olusturur. Bunlar,
İngilizce konusan diger ülkelerde yerel
organlara verilen kanun uygulama ya da kamu
eğitimi gibi islevlere sahip değildir.
Seçimler
Avustralya
hükümetlerinin maksimum idare süresi, yeni
federal Parlemento'nun ilk toplantisindan
itibaren üç yildir. Ancak, bir Basbakan
Genel Vali'den bu dönem sona ermeden önce
seçime gidilmesini isteyebilir. Ilk
Milletler Topluluğu Parlementosundan bu yana
(9 Mayis 1901'de açılmistir) Temsilciler
Meclisi için 39 kez seçim yapilmistir; en
sonuncusu ise (Haziran 2001 itibariyla), 10
Kasim 1998 tarihinde açılmistir.
Simdiye
kadar sadece bir parlemento bu üç yillik
dönemi tamamlamistir - 1901'de kurulan
federasyondan beri yönetim süresi ortalamasi
2,5 yildir.
Oy kullanmak
Avustralya'da zorunludur. Oy kullanmamanin
cezasi az olduğu halde, oy kullanabilen
kisilerin yüzde 90'indan fazlası oy
vermektedir. Temsilciler Meclisi için
yapilan tek parlemento üyeligi seçimlerinde,
Avustralyalılar her bir adayin isminin
yanına kendi tercihlerine göre bir numara
vermek zorundadır. Eyalet genelinde, Senato
için çok üyelik seçimlerinde de seçmenlerin
kişisel tercihleri kullanılmaktadır.
Asya ile
yakın ilişki içerisinde olmak, Avustralya
dis politikasi için zorunlu bir önceliktir.
Avustralya toplumunun temel Batili görünüsü
ile kurumlari ve ulusun Asya Pasifik
bölgesindeki cografi konumu arasindaki
karsilikli etkilesim, Avustralya dis
politikasinin kalbini olusturmaktadır.
Avustralya'nın çevresindeki bölgelerin çoğu,
dis politikadan gereken karsiligi talep
etmeye devam edecek olan önemli bir değisim
süreci içerisindedir.
Avustralya'nın Amerika Birleşik Devletleri
ile güçlü ortaklığı geniş kapsamlı ekonomik
ilişkilere, ortak değerlere ve eski bir
savunma işbirliği geleneğine dayanmaktadır.
Bu ilişki, Avustralya için kaçınılmaz bir
önem taşımaya devam etmektedir. Avustralya,
Avrupa ülkeleri ve Avrupa Birligi ile önemli
bir ticaret ve yatirim akısına, paylasilan
değerlere ve ortak kültürel ve tarihi
baglantilara dayanan iliskilerini sürdürmeye
devam edecektir.
Avustralya,
Pasifik Adalari'ndaki halklar ile tarih
boyunca yakın bir iliski içerisinde
olmustur. Güney Pasifik bölgesinin en büyük
ekonomisi, ana yatirim ortagi, yardim
bagislarinda bulunan ülkelerin en önde
gideni ve önemli bir güvenlik ortagidir ve
kalkınmayi saglayacak yerel çabalari
desteklemeye, istikrari yüreklendirmeye ve
iyi yönetim ile ulusal olusumu ilerletmeye
devam edecektir.
Avustralya,
geleneksel ve bölgesel iliskilerini
sürdürürken, Orta Asya ve Güney Amerika
ülkeleriyle kurduğu hizla gelismekte olan
iliskilere ve Afrika ülkeleri ile arasindaki
geleneksel baglantilara da büyük bir önem
vermektedir.
Avustralya,
Birlesmis Milletlerin kurucu üyelerinden
biridir ve bu örgüt ile Anlasmasini büyük
bir kararlilikla desteklemektedir. Birlesmis
Milletlerin uluslararasi baris ve güvenlige,
insan haklarına, silahsizlanmaya ve çevreye
yaptigi önemli katkilarin farkindadır.
Avustralya'nın son yillardaki en önemli
amaçlarindan biri Birlesmis Milletlerin ve
birimlerinin, örgütün tüm üye ülkeler ve bu
ülkelerin insanları için daha iyi ve daha
etkin sonuçlar üretmesini saglayacak sekilde
yeniden düzenlenmesi olmustur. Bunun
yanisira Avustralya bütün BM sistemi
içerisinde, insan haklari standartlarinin
gelistirilmesi ve iyilestirilmesi
faaliyetlerine de aktif olarak
katilmaktadır. Ayrica, 2001 yilinda BM
anlasma gövdesi sisteminin isleyisini
gelistirilmesini amaçlayan yeniden düzenleme
çalismalarini baslatmıştır.
Avustralya
silahsizlanmayi ve silahlari kontrol altinda
tutmaya yönelik anlasmalarin görüsülmesinde
ve güçlendirilmesinde de aktif bir orol
oynamaktadır. Avustralya'nın, ve daha genis
bir bakıs açısiyla bölgenin, güvenligi kitle
imha silahlarinin ve benzer diger silahlarin
üretimini yasaklayan veya kontrol altinda
tutan yasal olarak baglayici rejimler ile
güçlendirilmektedir. Avustralya için
büyümekte olan uluslararasi bir faaliyet de
küresel çevresel ajanda, özellikle de ozon
tabakasindaki iklimsel değisikliklerdir.
Avustralya'nın bu konudaki tutumu, ticareti
bozabilecek sonuçlardan kaçınirken çevreyi
korumaktır.
Avustralya'nın dış politikasi, ulusal
güvenligi koruyup gelistirmek ve üretken ve
ticari iliskiler için mümkün olan en uygun
ortami saglamak üzerine yoğunlasmistir. Bu
hedefler, Avustralya'nın bölgesel güvenlik
ortaminin akıci olduğu ve uluslararasi
sistemde küresellesme ile bölgesellesme
arasinda karmasik bir etkilesimin olduğu su
siralarda özel bir çaba gerektirmektedir.
Avustralya önümüzdeki uluslararasi
zorluklarin üstesinden gelebilecek
kapasiteye sahip olduğundan ve hem
sorumluluk sahibi bir komsu hem de
uluslararasi topluluğun yapici bir üyesi
olarak kendine düsen görevi yerine
getireceğinden emindir.
Avustralya,
dış iliskiler ve ticaret politikalarının
temsil etmekte olduğu topluluğun
değerlerinden haberdar olmasi ve bu değerler
ile yönlendirilmesi konusundaki gereksinime
büyük önem vermektedir. Bu da, kendi çok
kültürlü halkı içerisinde sekillenmis olan
güçlü liberal demokrasi geleneklerini takip
etmek demektir.
|