|
|
 |
|
|
AVUSTRALYA ÃœLKE REHBERÄ° |  |
Otomobil
bowser : petrol pompası
brown bomber : bazı şehirlerde trafik memuru
için kullanılır
canary : polis tarafından park halindeki
arabalara mekanik kontrol gerektiÄŸini
belirtmek için yapıştırılan çıkartma
clicks : kilometre
drop (chuck)a U-ey : U dönüşü yapmak
late model : (yepis)yeni model
long paddock : açık yol
Moke : bir tür yazlık jip
muffler : gürültü önleyici
nature strip : ÅŸehir caddelerindeki cam
sınır
people carrier ya da
van with windows : kampçı karavanı
prime mover : traktör
rego : yol vergisi kaydı
run-out :yeni ama ucuz araba
semi : traktörün çektiği römork ya da yük
traffic area : park sınırlamaları olan alan
traffic officer : trafik memuru
ute : iş aracı, örneğin kamyonet
Eğer ilk sürüşünüzü Sidney Havaalanından
şehir merkezine yaparsanız Avustralya'da
araba kullanmanın yetersiz yollarda
motosikletliler tarafından rahatsız edilerek
gerçekleştirilen bir savaş olduğunu
düşüneceksiniz. Araba kullandığınız alanlar
şehir içi bölgelerle sınırlı kalırsa bu
görüşünüz pek değişmeyecektir. Avustralya'da
Ä°ngiltere'de olduÄŸu gibi trafik soldan akar.
Son on yılda Avustralya'da karayolları
önemli ölçüde geliştirilmiş olsalar da araba
yoğunluğunun çok düşük olduğu bu ülkede (ABD
büyüklüğünde bir ülke ve sadece 9 milyon
araba) Avrupa ya da Amerika'da ile
kıyaslanacak kadar otoyolu yatırımını beklemek
mantıklı değildir. 850.000 km'lik toplam
otoyolun sadece üçte biri şeritlerle
ayrılmıştır. Batı Avustralya Sahil Yolu gibi
ana arterler bile sadece tek ÅŸeritli bir
asfalt yol ve kenarlarda geniÅŸ toprak
boÅŸluklardan oluÅŸur. Bir "otoyol
treni"(aşağıda açıklanacaktır) gördüğünüzde
bu toprak alana kaçmanız gerekecektir. Bazen
de iki lastiğiniz bu toprağa ya da çakıla
karşıdan gelen arabalara yol vermek üzere
taşacaktır. Otobanlar genellikle şehir
çıkışlarında son bulurlar ve pek fazla da
değildirler. Bazı otobanlar şehrin içine
uyduruk stabilize yollarla bağlanmışlardır.
Trafik iÅŸaretleri de yetersizdir.
Bir şehrin etrafına bir çevre yolu
döküldüğünde şehrin sakinleri çoğunlukla bu
gelişmeyi görmezlikten gelirler. Yol yokmuş
gibi üzerinden geçen insanlar ve hayvanlara
hazırlıklı olun. Bir çok otoyol sadece iki
şeritlidir ama bazılarında ağır taşıtların
hızlılara yol vermek üzere kaçabileceği
ekstra bir asfalt şeridi vardır. Bir çok
kasaba ve köy yolu sadece dört çeker araçlar
tarafından zorlanmadan aşılabilir.
1990'larda Avustralya'da trafik ölümleri had
safhadaydı. Sıkı tedbirler ve alkollü araba
kullanma konusundaki titiz çalışmalar durumu
biraz düzeltmiştir. Böyleyken bile günde
ortalama altı ölümle (nüfus baz alındığında)
hala yüksek bir ortalama ortadadır. Bir çok
gazete trafik kazası ölümleri ile ilgili
istatistikler yayınlamaktadırlar.
Tabi Avustralya'da araba kullanmanın artı
noktaları da vardır. Beş arabalık bir
konvoyun trafik karmaşası olarak algılandığı
yollarda araba kullanmak o kadar da sıkıcı
olamaz. Yani ÅŸehir harici yollarda trafik
çok hafiftir ve araba kullanmak bir zevktir.
Ehliyetler
Araba kullanırken ehliyetinizi sürekli
yanınızda bulundurun. Ulusal ehliyetiniz
Avustralya'da üç ay için geçerlidir. Ulusal
Trafik Müdürlüğünüz tarafından verilmiş
uluslararası ehliyetiniz ise bir yıl
geçerlidir. Eğer daha fazla kalırsanız ya da
ikametgah için baş vurursanız bir eyalet
ehliyeti için baş vurmalısınız.
Benzin (Yakıt)
Åžehirlerde benzinin litresi 70-80 sent (en
ucuz Brisbane'de en pahalı Darwin'de)
arasıdır. Kırsal alanlarda fiyatlar %10-15
daha pahalıdır. Kırsal kesimlerde ve şehir
dışı bölgelerde benzin istasyonlarının 24
saat hizmet vermemesi sizi şaşırtabilir
(tipik olarak sabah 7 akşam üstü 6 arası ve
cumartesileri de sabah 7'den öğlen 12'ye
kadar). Daha uzun süreler açık kalan benzin
istasyonları ile ilgili bilgi yerel basından
ya da polis merkezlerinden alınabilir.
Kırsal kesimlerdeki yollarda genelde sadece
bir, anayolların üzerindeki küçük şehirlerde
ise bir ya da iki nöbetçi istasyon bulunur.
Bazı otomatik makinelere sahip istasyonlar 5
ya da 10 $'lık kağıt paralarla çalışan bu
makinelerle kendi kendinize hizmet almanızı
sağlarlar. Şehirlerdeki benzin istasyonları
ATM ve kredi kartlarını kabul ederler ama
şehir dışındaki istasyonlarda bu kartlara
fazla güvenmeyin.
Avustralya büyük ölçüde kurşunsuz petrol
(ULP) kullanır. Benzin üç çeşittir: bir
kurşunlu (süper-97 oktan) ve iki kurşunsuz
tip. Kurşunsuz benzin pompaları kurşunlu
pompalarından daha küçüktür, böylece
karışıklık olması önlenmeye çalışılır. Gene
de kurÅŸunlu benzin kullanan bir araca
kurşunsuz petrol yükleme olasılığı vardır.
Bir çok araba belli bir süre kurşunsuz
benzin kullanabildiğinden bu büyük bir
felakete yol açmaz. Gene de aslında kurşunlu
benzin isteyen aracınıza bir an önce
ihtiyacını vermelisiniz. Dizel
(motorin)pompaları da karıştırılmaya müsait
bir şekilde benzin pompalarının yanında
dururlar. Daha fazla ilgi için
Avustralya'daki Motorlu Araç
Organizasyonlarına danışınız.
Yakıt tüketimi 100 km'de yakılan benzin
(litre) oranıdır. Bizde de aynı oranlama
olduğundan problem yoktur ama Amerikalılar
böyle ölçümlerde galon kullandıklarından
onların epey kafası karışmaktadır.
Trafik ve Motorlu Araç Organizasyonları
Her eyalet, Avustralya Otomobil Kurumu (AAA,
GPO box 1555, Canberra, ACT 2601;02-6247
7311/www.aaa.asn.au) şemsiyesi altında olmak
şartıyla, kendi motorlu araçlar
organizasyonuna sahiptir. Avustralya
otomobil organizasyonlarından Motoring in
Australia adını taşıyan tanıtım kitapçığını
edinebilirsiniz. Bu kurumlar ayrıca
rotaların ve ucuz konaklama yerlerinin
gösterildiği haritalar da yayınlarlar.
Detaylar bölgelerin tanıtıldığı bölümlerde
her eyalet için verilmiştir.
Rotalar ve Haritalar
Uzun bir yola çıkmadan önce güvenilir bir
harita edinmelisiniz. Yukarıda belirttiğimiz
gibi motorlu araç organizasyonları ( bedava
ya da maliyetine) iyi haritalar yayınlarlar.
Ya da herhangi bir kitapçıdan bir yol
haritası satın alabilirsiniz.
bir rota belirlerken ya da birine yol
sorarken, yolların çok seyrek olarak
numaralarıyla anıldıklarını akılda tutun.
Otobanlar daha çok isimleriyle bilinirler.
Örneğin Adelaide-Melbourne-Sidney yolu
Princess Highway ya da Perth-Broome ylu
Northern Highway in Western Australia olarak
bilinirler.
Yön bulurken güneşin günün büyük kısmında
güneyde değil de kuzeyde kaldığını
unutmayın. O yüzden sağ ve sol taraflara
anayönlerden birini atfedeceğiniz zaman bu
kuralı unutursanız Türkiye'dekinin tam tersi
yönlere gidersiniz.
Yol Ä°ÅŸaretleri
Yol işaretleri bazı yerlerde yeterli bazı
yerlerde yetersizdir. Ağaçların arkasına
gizlenmiş yol işaretlerini görmek için
gözlerinizi dört açın. Her beş kilometrede
bir, sonraki büyük şehre kaç kilometre
kaldığını o şehrin büyük yazılmış ilk
harfiyle gösteren tabelalar vardır. Örneğin
S25 " Sidney'e 25 kilometre" anlamına gelir.
Turistler için özel konulmuş yol işaretleri
beşgen ve kahverengidirler. Şehir içlerinde
bir çok engeller,perdeler, uyarılar diğer
yol işaretlerini tespit etmekte güçlük
çıkarırlar.
Avustralya uluslararası uyarı işaretleri
kullanma yolunda ilerlemektedir ve bu yüzden
bir çok uyarı işareti bizlere tanıdık
gelecektir. Ressamlığın sökmediği durumlarda
İngilizce olarak yazılmış uyarılara
rastlarsınız. Artık Wrong Way ya da Go Back
( Yanlış Şerit, Geri Gidin) gibi uyarı
levhalarının ne anlama geldiğini bilecek
kadar İngilizceyi kapacaksınız mecburen.
Ayrıca asfalt yolun üzerinde de uyarı
yazıları bulunur. Bu olay alışıncaya kadar
kafanızı karıştırır çünkü sürücü koltuğundan
yazıların görünüşü pek de rahat değildir.
Bazı kavşaklarda "uygun herhangi bir zamanda
sola dönün" yazar, bunun anlamı Ankara'daki
uygulamayla aynıdır. Yani uygun durumda sola
dönüş trafik ışıklarından bağımsızdır.
Yayalara çok dikkat edin. Okul çıkışlarına
yaklaşırken yanıp sönen sarı uyarı ışıkları
göreceksiniz. Ayrıca orada yapılmasına izin
verilen maksimum hız da çoğunlukla
gösterilmektedir. Çok dikkatli olun.
