|
|
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ
ÜLKE REHBERİ |
 |
Vergiler
Genel kurala göre ABD'de
yaşayan, çalışan veya yatırım yapan ve ABD
vatandaşı olmayan herkes (yani yabancı
uyruklular) federal, eyalet veya yerel
vergilere tabidir. Yabancı uyruklu bir kişi
olarak ne kadar vergi ödediğiniz ikamet
durumunuza göre değişir.
En temel federal gelir
yasası gelir vergileri, toprak ve hediye
vergileri, iş vergileri ve tüketim
vergilerinin hepsi hakkında hükümler içeren
İç Gelir Kanunu'dur. Amerika'da KDV yoktur
ama eyaletler kendileri değişen oranlarda
satış vergisi koyar.
Federal vergiler Hazine
Bakanlığı'na bağlı bir devlet kurumu olan İç
Gelir Servisi (IRS) tarafından idare edilir.
Federal vergilere ilaveten eyaletler ve
belediyeler de kendi vergilerini koyabilir.
Bunlar federal vergiler kadar olmasa bile
bazen oldukça yüksek olabilir. Yedi eyalet
kimseden gelir vergisi almaz: Alaska,
Florida, Nevada, Güney Dakota, Texas,
Washington ve Wyoming. New Hampshire ve
Tennessee yalnızca kâr ve faiz gelirlerinden
vergi alır. Çoğu eyalet gelirin %10'u kadar
vergi alır.
Gelir Vergisi
Eğer para kazanıyorsanız 15
Nisan'dan yani vergi yılının sona ermeden
önce 1050NO Formunu doldurarak gelir vergisi
iadesi başvurusu yapmalısınız. Gelir vergisi
verirken kalıcı ikametinizin ABD olup
olmadığı çok önemlidir. ABD'de ikamet
edenler bütün kazançları üzerinden, ABD'de
ikamet etmeyenler yalnızca ABD'de
kazandıkları üzerinden vergi verir. Gelir
vergisi eşiği (kişisel muafiyet) 2.900
Dolar'dır ve bu miktardan daha az para
kazananlardan alınan vergiler iade edilir.
Çiftler ve bireyler standart bir indirim
talep edebilir. 2001 yılında birey için
standart indirim oranı 4.550 Dolar olmuştur.
Gelirin bir kısmı vergi kısıtlamasına
tabidir (yani gelirden vergiyi düşmek
işverenin görevidir) ve sizin federal,
eyalet, belediye kısıtlamaları için bir W2
formu doldurmanız gerekir. Eyalet gelir
vergisi için her eyalette farklı bir form
doldurulur: formları eyaletteki vergi bürosu
veya postaneden alabilirsiniz.
Öğrenci bursları harç
giderleri için vergiye tabi değildir ama
yaşam giderlerinden %14 oranında federal
vergi kesilir. Bunlar ayrıca eyaletin aldığı
vergilere de tabidir. İkamet etmeyen
yabancılar ABD kaynaklarından elde ettikleri
her gelir üzerinden vergilendirilir. Genelde
%30 oranında vergi kesilir ama bu, vergi
anlaşmasıyla azaltılabilir.
Başka ülkelerle bir kişiyi
veya şirketi aynı vergiyi iki kere ödemekten
korumak amacıyla pek çok vergi anlaşması
imzalanmıştır. ABD ve Türkiye çifte
vatandaşlığını taşıyan bir kişi her iki
ülkede de gelir vergisi mükellefi olabilir.
Sosyal güvenlik ödemelerinde de Toplama
Anlaşması aynı amaca hizmet eder.
Yeşil kart sahipleri ve
ABD'de “önemli zaman geçiren” kişiler ABD'de
ikamet edenler olarak vergi öder. “Önemli
zaman geçirmek” ülkeye bir girişte 183
günden fazla kalmak anlamındadır
(istisnaları olsa da ). 183 gün kuralına çok
dikkat etmelisiniz: oldukça karmaşıktır.
Ülkede önceki iki yıl boyunca geçirilen
günler bir günden fazla sayılmış olabilir -
ABD'de önceki iki yıl boyunca yalnızca 150
gün kalmış olmanıza rağmen orada ikamet
ediyormuşçasına vergi mükellefi
olabilirsiniz. Federal vergi kanunu hakkında
bilmeniz gereken en önemli şey şudur: eğer
emin değilseniz uzmanından yardım
istemelisiniz.
Genelde, ABD'de başka bir
ülkede bulunan vergi mükellefiyetliğinizi
bırakma niyetiyle bulunmuyorsanız ve kalıcı
ikamet hakkı istemek üzere bir başvuru da
yapmamışsanız ikamet etmeyen yabancı olarak
sınıflandırılırsınız. Bazı kişiler ikamet
edenlerin verdiği vergilerden muaftır:
diplomatlar, Birleşmiş Milletler gibi
uluslararası organizasyonlarda çalışanlar,
aileleri, öğretmenler ve stajyerler,
öğrenciler ve profesyonel sporcular. Vergi
muafiyetleri konusu çok karmaşık olduğundan
burada ayrıntılarına giremiyoruz. Belli
görevleri olan bazı kişiler bazı vergilerden
muaftır. ABD'de geçici görevde bulunan
yabancılar - örneğin çok uluslu şirketlerde
belli bir zaman süresince çalışanlar -
toplam kazançlarından geçici yaşam
giderlerini (yemek, barınma, ulaşım, telefon
ve çamaşırhane giderleri) düşebilir.
Yabancı işverenler için
çalışan J-1 vizesi sahiplerinin kişisel
giderleri için yaptıkları harcamalar ABD
vergilerinden muaftır. Bu kişi ülkede 90
günden fazla süredir bulunmamalı ve 3000
Dolar'dan fazla para kazanmış olmamalıdır.
Bazı vergi anlaşmaları bu konuda daha
anlayışlı davranmıştır: bu konuda da uzmana
danışmanın faydası vardır.
Kural olarak ikamet etmeyen
kişiler gelirlerinin %30'unu vergi olarak
verir.
DİĞER VERGİLER
KDV
ABD'de KDV yoktur. Çoğu
eyalet (Alaska, Delaware, Montana, New
Hampshire ve Oregon hariç) satılan malların
üstüne %4.5 ila %9 arasında satış vergisi
koyar.
Sosyal Güvenlik Vergisi
Sosyal güvenlik vergisi
1935'te yürürlüğe giren İleri Yaş ve
Bedensel Özür Sigortası'nı (OASDI) ve 65
yaşın üstündeki insanlar için Sağlık
Sigortası'nı (Medicare) içerir. Bu program
Sosyal Güvenlik İdaresi tarafından
yönetilmektedir ve emeklilik, bedensel özür
veya ölümle gelirin kaybedilmesine karşı
sigortalar.
OASDI çalışan ve işveren
arasında paylaşılan maaşın %15.3'ü kadar bir
vergidir. Kendi işinin sahibi olanlardan da
ilk 80.400 Dolar'lık net gelirin %15.3'ü
kesilir. Eğer geliriniz bu miktarı geçiyorsa
sosyal güvenlik vergisinin gelirin %2.9'unu
kesen Medicare kısmından mükellefsinizdir.
Eyalet Katkıları ve Yerel
Katkılar Vergisi
Eyalete veya yerel idareye
giden gelir vergileri eyaletten eyalete
değişir. New York gibi bazı yerlerde oldukça
sıkıdır, Nevada'da hiç yoktur. Eyalete ve
yerel idareye verilen vergiler federal gelir
vergisinden düşülebilir. Bazı eyaletlerde
ikamet ve muafiyet kuralları farklıdır:
vergi bürosu veya postaneye
danışabilirsiniz.
Hediye Vergisi
Yıllık 10.000 Dolar'ın
üstündeki hediyeler için geçerlidir. ABD'de
ikamet edenler ve ikamet etmeyen yabancılar
(istisnalarla) mükelleftir.
Toprak Vergisi
Federal veraset vergisi
yoktur (ama bazı eyaletlerde uygulanır).
Toprak vergisi ölen her kişinin sahibi
olduğu topraktan alınır.
Emeklilik Planı
ABD'de kaldığınız veya
çalıştığınız süre içinde vergiye tabi bir
emeklilik planından yararlanabilirsiniz.
Örneğin şirketinizin 2002'de maaşınızdan
11.000 Dolar (bu oran 2006'ya kadar her yıl
1.000 Dolar artacaktır) vergiden muaf olarak
katkıda bulunmanıza olanak veren ve
işvereninizin de katkıda bulunmasını
sağlayan 401 (k) planından
yararlanabilirsiniz. Kendi ülkenizde ve
ABD'de ne kadar vergi ödemek zorunda
olacağınızı bir uzmana danışmalısınız. Eğer
ABD'den ayrılırken parayı çekmek isterseniz
ABD vergilerine tabi olursunuz.
Daha Fazla Bilgi
Daha fazla bilgi için Sosyal
Güvenlik İdaresi'ne başvurabilirsiniz (6401
Security Boulevard, Baltimore, MD 21235; Tel
410-965-1234 ve 200 Independence Avenue W,
Washington, DC 20201).
|
