|
|
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ
ÜLKE REHBERİ |
 |
Bölgesel Farklılıklar
ve Önemli Şehirler
ABD 50 eyaletten oluşan
federal bir cumhuriyettir. Başkenti Columbia
Bölgesi'ndeki Washington'dur. Birliğe üye
ilk eyaletler Maine, New Hampshire, Vermont,
Massachusetts, Connecticut, Rhode Island,
New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware
ve Maryland olmuştur. On dokuzuncu Yüzyıl
içinde birliğe daha başka eyaletler de
katılmaya başlamıştır: 1812'de Louisiana,
1819'da Alabama, 1836'da Arkansas,
California 1850'de eyalet olmuştur, birliğe
son katılanlar Alaska ve Hawaii ise 1959'da.
Eyaletler büyüklükleri (Rhode Island 1.200
mil karelik ölçüsüyle miniktir, Alaska
600.000 mil kareyi kaplar), coğrafi
özellikleri ve nüfusları bakımından
birbirinden çok farklıdır. Her eyalet kendi
iç işlerini bağımsız olarak idare eder ve
federal hükümetin aynası olarak tasarlanan
birer hükümetleri vardır. Eyaletler kendi
vergilerini koyar, kendi yasalarını çıkarır,
kendi polis ve yargı teşkilatlarına
sahiptir.
Her eyaletin kendi başkenti
vardır ve bunun eyaletin en büyük veya en
çok tanınan şehri olması gerekmez. Örneğin
New York eyaletinin başkenti Albany'dir,
California'nın ise Sacramento. Amerika'da
nüfusu en yoğun şehirler New York (7.3
milyon), Los Angeles (3.4 milyon) ve
Chicago'dur (2.7 milyon). Detroit, Dallas,
Houston, Philadelphia ve San Diego hepsinin
nüfusu bir milyonun üzerindedir.
Amerikan şehirlerinde
yayılma ve birleşme eğilimi gözlenmektedir
ve sonuç olarak devasa metropoliten yerler
ortaya çıkmaktadır. New York şehri New York,
New Jersey ve Connecticut'taki varoşları da
içine alacak bir şekilde büyümekte ve 18
milyonun üzerinde insanın yaşadığı bir alanı
kaplamaktadır. Batıda da aynı olay
California'da Los Angeles, Anaheim ve
Riverside'ın 14 milyon insanın yaşadığı bir
metropoliten alan oluşturmasıyla
yaşanmıştır.
Son on yıl içinde
nüfuslarında meydana gelen değişiklikler
bakımından en hızlı büyüyen şehirler
California'daki Moreno Valley (%319 büyüme),
Arizona'daki Mesa (%89 büyüme),
California'daki Rancho Cucamonga (%83.5
büyüme) ve Texas'daki Plano'dur (%77.9
büyüme). Hızlı büyüyen diğer şehirler
arasında California'da Irvine, Escondido ve
Oceanside'ı, Texas'da Arlington'u ve Las
Vegas'ı sayabiliriz. Son on yıl içinde
hepsinin de nüfusu %50'den fazla artmıştır.
Hayat standardı en yüksek
şehirler kişi başına düşen gelir hepsinde
22.000 Dolar'ın üzerinde olduğu için
Connecticut, New Jersey, Columbia Bölgesi,
Massachusetts, New York, Maryland ve New
Hampshire'dır. Mississippi, Batı Virginia,
Utah ve New Mexico hayat standardı en düşük
olan şehirlerdir. Gayri safi eyalet hasılası
California, New York, Texas ve Illinois'de
en yüksek; Wyoming, Kuzey ve Güney Dakota'da
en düşüktür.
En kırsal eyaletler nüfusun
%40'ından az bir kısmının şehirlerde
yaşadığı Vermont ve Batı Virginia'dır.
California, New Jersey ve Hawaii'de nüfusun
%89'dan fazlası şehirlerde yaşar.
|
